سه درصد از بازار طلا آنلاین شده، اما ملّیگلد به دنبال دو برابر کردن این بازار و عبور از مدل صرفاً خرید و فروش طلاست. هدایتالله سلیمی، بنیانگذار ملّیگلد در رویداد زرآتی که با حضور پلتفرمهای طلای آنلاین برگزار شد، تاکید کرد که این پلتفرم میخواهد با توسعه زیرساخت، افزایش شفافیت و دسترسیپذیری، به بستری فراتر از خریدوفروش طلا تبدیل شود؛ مسیری که توسعه تحویل فیزیکی، ورود به چرخه مصنوعات و ارائه وام با وثیقه طلا را در بر میگیرد.
هدایتاله سلیمی، بنیانگذار ملّیگلد در ابتدای این گفتوگو درباره پررنگتر شدن بازار آنلاین طلا از دو سال گذشته صحبت کرد و بحث نظارت روی پلتفرمهای آنلاین طلا را موجب اطمینانبخشتر شدن این بازار دانست.
سلیمی توضیح داد که فشار رویکرد نهادهای نظارتی، بهویژه پلیس امنیت، سختگیرانه بود اما همین موضوع باعث شد پلتفرمها بیش از گذشته خود را با الزامات و دغدغههای نهادهای نظارتی هماهنگ کنند.
ثبات در بحران وظیفه پلتفرمهاست
سلیمی در رابطه با پاشنه آشیل پلتفرمهای طلای آنلاین، گفت: «نقطه عطف هر پلتفرم دقیقا به نحوه عملکرد آن در بحران برمیگردد و یک پلتفرم در شرایط بحرانی بیش از هر زمان دیگری باید بتواند ثبات خود را حفظ کند و به کاربر اطمینان بدهد. اگر یک پلتفرم در بحران ثبات نداشته باشد، یعنی وظیفه خودش را انجام نداده است.»
او با اشاره به عملکرد ملّیگلد در دوران جنگ گفت این مجموعه در بحبوحه جنگ ۴۰ روزه ۳۰۰ نقطه برای تحویل درب منزل در کشور فعال کرده بود تا کاربرانی که مایل به دریافت طلای خود هستند، بتوانند در هر جای ایران که هستند، آن را دریافت کنند.»
سلیمی در ادامه به یکی از تصمیمهای ملیگلد در دوران جنگ، یعنی ارائه سود به کاربرانی که نتوانسته بودند به خاطر محدودیتهای بانکی در جنگ ۱۲ روزه دارایی خود را دریافت کنند، اشاره کرد و آن را یک اقدامی برای جبران خسارت و ادای احترام به کاربران در شرایط بحران دانست.
ملّیگلد به دنبال دوبرابر کردن بازار طلای آنلاین
او درباره اندازه بازار آنلاین طلا نیز گفت در حال حاضر سهم معاملات آنلاین از بازار طلا حدود ۳ درصد است و ملّیگلد امیدوار است این بازار بتواند رشد دو برابری را تجربه کند.
سلیمی تاکید کرد هنوز بخشی از باورهای عمومی درباره خرید و سرمایهگذاری در طلا شکل نگرفته و برای توسعه بازار، صرفاً تبلیغ کافی نیست؛ بلکه باید امکان و زیرساخت لازم برای استفاده مردم از این بازار فراهم شود.
بازار آنلاین رقیب بازار سنتی نیست
سلیمی در بخش دیگری از این گفتوگو با اشاره به اینکه یک تصور اشتباه این است که رشد بازار آنلاین را به معنای از دست رفتن سهم بازار سنتی بدانیم، گفت: «این تفکر اشتباه وجود دارد که بازار آنلاین سهم بازار آفلاین را میگیرد، در حالی که منبع تامین طلای ما از بازار سنتی است و پلتفرمهای آنلاین نهتنها زاویهای با بازار سنتی ندارند، بلکه میتوانند در بخشهایی مانند تولید و توزیع مصنوعات طلا نیز وارد شوند و به توسعه این زنجیره کمک کنند.»
سلیمی در ادامه با اشاره به اینکه فعالیت پلتفرمهای آنلاین طلا در دورهای پر از بحرانهای اقتصادی و اجتماعی در کشور رشد کرده، گفت: «ساحل ناخدای خوب نمیسازد. شرایط سخت چند سال اخیر باعث شد مزیتهای دیجیتال شدن داراییها بیشتر خود را نشان دهد. دیجیتالی شدن طلا و ایجاد امکان دسترسی آنلاین به آن، در شرایطی که کشور با بحرانهای مختلف مواجه بود، کارکرد خود را اثبات کرد.
«خالیفروشی»؛ عنوانی که کار را برای پلتفرمها سخت میکند
یکی از موضوعات مهم مورد اشاره در این گفتوگو، نگرانی درباره خالیفروشی در بازار طلای آنلاین بود. بنیانگذار ملّیگلد با اشاره به اینکه خالیفروشی یکی از دغدغههای جدی بازار است، تأکید کرد: «پلتفرمهای آنلاین تحت نظارت چندلایه قرار دارند حتی نظارت بر آنها از بازار سنتی دقیقتر و بسیار سختگیرانهتر است. بهتر است میزان تخلف در بازار آنلاین با بازار آفلاین مقایسه شود باید دید چه میزان از جرائم در بازار سنتی رخ میدهد و چه میزان در بازار آنلاین.»
هدف ما امکان سرمایهگذاری در طلا برای عموم مردم است
او در ادامه این گفتوگو با اشاره به اینکه اول بازار بودن را نمیتوان فقط با تعداد کاربران سنجید، گفت: «میزان رضایت کاربران، سطح شفافیت و شاخصهای دیگری نیز باید در ارزیابی جایگاه یک پلتفرم در نظر گرفته شود.»
او در ادامه از هدف این پلتفرم برای دوبرابر کردن بازار طلای آنلاین گفت: «هدف ملّیگلد این نیست که صرفاً یک پلتفرم خرید و فروش طلا باقی بماند. ما میخواهیم به بستری برای سرمایهگذاری در طلا تبدیل شویم و امکان سرمایهگذاری را برای طیف گستردهتری از مردم فراهم کنیم. ما قصد داریم در بخشهای مختلف زنجیره طلا حضور داشته باشیم.»
پیشبینی پذیر نبودن قوانین و کیفیت اجرای آن یک چالش اساسی است
صالح اسکندرزاده، مدیر ارشد اجرایی ملّیگلد نیز در پنل «حکمرانی آنلاین طلا» که با حضور نمایندگانی از بازار سنتی، پلتفرمهای آنلاین و رگولاتوری برگزار شد، مهمترین چالش کسبوکارهای این حوزه را نه سختگیری رگولاتوری، بلکه پیشبینیپذیر نبودن قوانین و کیفیت اجرای آنها دانست و گفت این وضعیت باعث شده کسبوکارهایی که در این حوزه سرمایهگذاری جدی کردهاند، نسبت به توسعه سرمایهگذاری خود با تردید مواجه شوند.»
اسکندرزاده، مدیر ارشد اجرایی ملّیگلد توضیح داد: «مسئله این نیست که قانون سختگیرانه یا آسانگیرانه است؛ مسئله این است که مشخص نیست چه قانونی وجود دارد و با چه روش اجرایی قرار است پیش برود. پلتفرمهای آنلاین طلا طی سالهای گذشته برای ایجاد تجربهای متفاوت از بازار سنتی، در حوزههایی مانند کاهش هزینه خدمات، نگهداری طلا، دسترسیپذیری و توسعه فنی سرمایهگذاری کردهاند و اکنون انتظار دارند بتوانند بازگشت سرمایه این سرمایهگذاریها را در یک افق چندساله پیشبینی کنند اما چالش اصلی این است که نمیدانیم قرار است چه اتفاقی بیفتد.»
ما یک پلتفرم فینتک هستیم نه مغازه طلافروشی
او با تاکید بر تفاوت ماهیت این کسبوکارها با طلافروشی سنتی گفت: «پلتفرمهای آنلاین طلا مغازه طلافروشی نیستند و نمیتوان قواعد بازار سنتی را بدون بازتعریف به کسبوکارهای فینتکی تعمیم داد. قواعدی که برای یک مغازه طلافروشی به دلیل محدودیتها و مزایای آن تعریف شده، نمیتواند یکبهیک برای یک شرکت فینتکی دیجیتال اجرا شود و باید استانداردهای آن بازتعریف شود. یکی از مشکلات موجود در فرآیند تنظیم مقررات این است که پلتفرمها در بسیاری از جلسات مربوط به تدوین و اجرای مقررات، در انتهای فرآیند قرار میگیرند و عمدتاً پس از تدوین مقررات امکان ارائه نظر پیدا میکنند.»
نهاد حاکمیتی نباید وارد بنگاهداری شود
او بخش دیگری از صحبتهای خود را به موضوع ذینفعان تنظیمگری اختصاص داد و گفت: «علاوه بر کاربر، رگولاتور و پلتفرمها، باید نسبت به نقش نهادهای حاکمیتی و اجرایی در این اکوسیستم نیز حساس بود. نهاد حاکمیتی نباید در جایگاه یک بنگاه اقتصادی قرار بگیرد و نسبت به داراییهای انباشتهشده در خزانه با نگاه کسبوکاری تصمیم بگیرد.»
او با اشاره به تفاوت کارکرد خزانه با سایر بخشهای بازار طلا گفت: «وقتی انباشت طلا در جایی اتفاق میافتد، اینکه با چه عملیاتی، چه هزینهای و با چه نگاهی با آن طلای انباشتهشده برخورد شود، اهمیت دارد. نهاد حاکمیتی نباید نهاد کسبوکار یا بنگاهدار باشد.در واقع نگاه به طلای آنلاین باید از جنس فینتک باشد و نه صرفاً بر اساس دادهها و تجربههای گذشته بازار سنتی.»
او در عین حال با اشاره به شکلگیری کارگروه ۱۲ عضوی و حضور نهادهای مختلف نظارتی، امنیتی و انتظامی در فرآیند تنظیمگری طلای آنلاین، کیفیت سختگیریهای نظارتی جدید را مثبت ارزیابی کرد.
با سختگیری و نظارت مخالفتی نداریم
او در این رابطه ادامه داد: «ما یکی از باکیفیتترین لایههای حکمرانی را از منظر سختگیری برای اطمینان خاطر دادن به کاربر تجربه میکنیم. ملّیگلد با اصل سختگیری و نظارت مخالفتی ندارد، اما تأکید داریم این نظارت باید با شناخت دقیق از مدل فعالیت پلتفرمهای فینتکی انجام شود. مقررات و فرآیندهای جدید، از جمله نظارت مبتنی بر سامانه ناظر، میتواند به افزایش شفافیت در بازار کمک کند و کسبوکارها نیز آمادهاند برای دریافت مجوز و ورود به فضای شفاف و قانونمند همکاری کنند.»
مدیر ارشد اجرایی ملّیگلد در پایان با اشاره به سازوکارهای نظارتی و امنیتی پلتفرمها گفت: «برخلاف بازار سنتی، در فضای دیجیتال امکان رصد و مسدودسازی حسابها در زمان کوتاه وجود دارد. اگر فردی با کارت دیگری اقدام به خرید کند و کارت متعلق به خودش نباشد، در پلتفرم کمتر از یک ساعت امکان شناسایی و مسدود کردن حساب دیجیتال وجود دارد؛ در حالی که در بازار سنتی باید فرآیند پیچیدهتری را دنبال کنیم. همین تفاوت نشان میدهد که تنظیمگری طلای آنلاین باید متناسب با قابلیتهای فنی و مدل عملیاتی پلتفرمهای دیجیتال طراحی شود و نمیتوان صرفا با تکیه بر الگوهای بازار سنتی برای این حوزه مقرراتگذاری کرد.»
