شکستن طلسم کمیاب‌ترین عنصر زمین در درمان سرطان

آستاتین، نادرترین عنصر طبیعی روی زمین است و نام آن که از واژه‌ یونانی «نابرجا» گرفته شده، به ماهیت ناپایدارش اشاره دارد. این عنصر به دلیل نیمه‌عمر کوتاه و ناپایداری شدید، همواره یکی از ناشناخته‌ترین عناصر جدول تناوبی بوده است. اما پژوهشگران دانشگاه Texas A&M با استفاده از پرتوهای سیکلوترونی و روش‌های پیشرفته‌ی شیمیایی، موفق به ایجاد فرآیندی تازه برای تولید، تصفیه و انتقال ایزوتوپ آستاتین-۲۱۱ (At-211) شده‌اند.

به گزارش سیلاد و به نقل از سایتک‌دیلی، این ایزوتوپ، با وجود نیمه‌عمر کوتاه ۷/۲ ساعت، توانایی بی‌نظیری در نابودی سلول‌های سرطانی دارد. به‌دلیل ویژگی خاصش در گسیل ذرات آلفا، تابش آن فقط در محدوده‌ای بسیار کوتاه نفوذ می‌کند و همین امر سبب می‌شود سلول‌های سرطانی از بین بروند بدون آنکه بافت سالم اطراف آسیب ببیند. به همین دلیل از آن به‌عنوان «ایزوتوپ طلایی» برای درمان‌های هدفمند یاد می‌شود.

تولید At-211 در مؤسسه‌ سیکلوترون Texas A&M با حمایت برنامه‌ ایزوتوپ وزارت انرژی آمریکا انجام می‌شود. از سال ۲۰۲۳، این دانشگاه یکی از تنها دو مرکز مجاز در ایالات متحده برای تولید و تأمین آستاتین در پژوهش‌های پزشکی از طریق «مرکز ملی توسعه‌ ایزوتوپ (NIDC)» است.

به گفته‌ی دکتر «شری ینلو»، استاد برجسته‌ شیمی و مدیر مؤسسه‌ سیکلوترون، درمان‌های آلفامحور می‌توانند با تمرکز انرژی بالا بر بافت تومور، تحولی در درمان سرطان ایجاد کنند. تیم او همچنین سامانه‌ای خودکار برای جداسازی و ارسال At-211 طراحی کرده که امکان حمل ایزوتوپ را با حداقل تلفات و خطر فراهم می‌کند.

این پیشرفت، همکاری‌های گسترده‌ای با دانشگاه آلاباما، مرکز سرطان MD Anderson و مراکز تحقیقاتی در اروپا و ژاپن در پی داشته است. در حال حاضر، At-211 در کارآزمایی‌های بالینی برای درمان سرطان‌های خونی و حتی پژوهش‌های اولیه درباره‌ی آلزایمر در حال بررسی است.

ینلو تأکید دارد که هنوز چالش اصلی، محدودیت تولید و دسترسی به آستاتین است؛ اما پیشرفت‌های Texas A&M نویدبخش گسترش استفاده از این ایزوتوپ در آینده‌ نزدیک و تحولی بنیادین در درمان‌های هدفمند سرطان خواهد بود.