نورالژی عصب سه‌قلو؛ وقتی یک لمس ساده صورت می‌تواند درد شوک الکتریکی ایجاد کند

به گزارش سیلاد به نقل از کلینیک مایو، این بیماری عصب سه‌قلو را تحت تأثیر قرار می‌دهد؛ عصبی که وظیفه انتقال پیام‌های حسی از صورت به مغز را بر عهده دارد. عصب سه‌قلو از سه شاخه تشکیل شده است و بخش‌هایی از جمله گونه، فک، دندان‌ها، لثه‌ها، لب‌ها و چشم‌ها را پوشش می‌دهد.

اگرچه نورالژی عصب سه‌قلو می‌تواند درد بسیار شدیدی ایجاد کند، پیشرفت‌های پزشکی در سال‌های اخیر گزینه‌های مختلفی را برای کنترل بیماری و کاهش درد در اختیار پزشکان قرار داده است.
 

درد ناگهانی و شبیه شوک الکتریکی

مهم‌ترین نشانه نورالژی عصب سه‌قلو، حملات درد شدید، تیز و خنجری است. این درد معمولاً ناگهانی شروع می‌شود و می‌تواند از چند ثانیه تا چند دقیقه ادامه داشته باشد. در برخی افراد، حملات درد با اسپاسم یا انقباض عضلات صورت نیز همراه می‌شود.

دوره‌های درد ممکن است برای چند روز، چند هفته یا حتی چند ماه ادامه پیدا کنند و سپس دوره‌هایی بدون درد ایجاد شوند. با این حال، در بسیاری از موارد، با گذشت زمان شدت و دفعات حملات افزایش پیدا می‌کند.

یکی از ویژگی‌های قابل‌توجه این بیماری آن است که درد معمولاً هنگام خواب کمتر رخ می‌دهد، اما فعالیت‌های بسیار ساده روزانه می‌توانند محرک آغاز یک حمله باشند.
 

چه چیزهایی می‌توانند درد را تحریک کنند؟

برای برخی مبتلایان، محرک حمله درد می‌تواند بسیار ساده و حتی غیرمنتظره باشد. تماس با صورت، اصلاح صورت، استفاده از پودر، غذا خوردن و نوشیدن، مسواک زدن، صحبت کردن و لبخند زدن از جمله فعالیت‌هایی هستند که ممکن است درد را تحریک کنند.

حتی قرار گرفتن صورت در معرض جریان هوای ملایم نیز در بعضی افراد می‌تواند باعث شروع حمله شود. همین مسئله باعث می‌شود برخی بیماران برای جلوگیری از درد، فعالیت‌های عادی روزمره خود را محدود کنند.

سه علت اصلی نورالژی عصب سه‌قلو

پزشکان نورالژی عصب سه‌قلو را بر اساس علت ایجاد آن در سه گروه اصلی قرار می‌دهند.

نورالژی کلاسیک:
شایع‌ترین نوع بیماری زمانی ایجاد می‌شود که یک رگ خونی، یعنی شریان یا ورید، به عصبی در قسمت پایه مغز فشار وارد کند. این فشار می‌تواند عملکرد عصب را تحت تأثیر قرار داده و موجب بروز حملات درد شدید شود.

نورالژی ثانویه:
این نوع بیماری در نتیجه یک بیماری یا مشکل زمینه‌ای دیگر ایجاد می‌شود. مولتیپل اسکلروزیس یا ام‌اس یکی از عواملی است که می‌تواند در ایجاد نورالژی عصب سه‌قلو نقش داشته باشد. در ام‌اس، غلاف محافظ میلین اطراف اعصاب آسیب می‌بیند.

تومورها، آسیب عصبی ناشی از جراحی، سکته مغزی و آسیب‌های صورت نیز از دیگر عواملی هستند که می‌توانند با نورالژی ثانویه مرتبط باشند.

نورالژی با منشأ ناشناخته:
گاهی آزمایش‌های پزشکی نمی‌توانند علت مشخصی برای بروز درد پیدا کنند. در چنین شرایطی، بیماری در گروه نورالژی با منشأ ناشناخته قرار می‌گیرد.
 

چه کسانی بیشتر در معرض این بیماری هستند؟

بر اساس تحقیقات پزشکی، احتمال ابتلا به نورالژی عصب سه‌قلو در زنان و افراد بالای ۵۰ سال بیشتر است. برخی بیماری‌ها و شرایط نیز می‌توانند با افزایش احتمال ابتلا به این اختلال ارتباط داشته باشند.

افراد مبتلا به ام‌اس، فشار خون بالا یا میگرن از جمله گروه‌هایی هستند که بیشتر در معرض این بیماری قرار دارند.

با توجه به شدت درد و تأثیر احتمالی آن بر زندگی روزمره، شناخت علائم اهمیت زیادی دارد. دردهای شدید و متناوب صورت که به شکل حملات ناگهانی بروز می‌کنند، به‌خصوص اگر با فعالیت‌های ساده‌ای مانند صحبت کردن، خوردن، مسواک زدن یا لمس صورت تحریک شوند، می‌توانند نیازمند بررسی پزشکی باشند.
 

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

کارشناسان توصیه می‌کنند افرادی که با حملات شدید و مکرر درد صورت یا درد مداوم مواجه هستند و این دردها با مسکن‌های معمولی برطرف نمی‌شوند، برای بررسی وضعیت خود با تیم پزشکی مشورت کنند.

تشخیص علت درد می‌تواند نخستین گام برای انتخاب روش درمان مناسب باشد. با توجه به اینکه نورالژی عصب سه‌قلو ممکن است در اثر عوامل متفاوتی ایجاد شود، شناسایی علت زمینه‌ای می‌تواند در تعیین مسیر درمان اهمیت داشته باشد.

در نهایت، اگرچه نورالژی عصب سه‌قلو می‌تواند یکی از دردناک‌ترین اختلالات عصبی باشد و زندگی روزمره فرد را تحت تأثیر قرار دهد، گزینه‌های درمانی موجود می‌توانند به کنترل بیماری و کاهش درد کمک کنند. مراجعه به پزشک در صورت مشاهده حملات غیرمعمول یا شدید درد صورت، امکان تشخیص و مدیریت زودهنگام این اختلال را فراهم می‌کند.