گوگل اطلاعات شرکت هواپیمایی ورشکسته Spirit را ۱۰ میلیون دلار خرید؛ پای هوش مصنوعی در میان است

به گزارش سیلاد Spirit که از سال ۲۰۲۰ با مشکلات مالی دست و پنجه نرم می‌کرد، در ماه مه ۲۰۲۶ فعالیت خود را متوقف کرد و وارد فرایند انحلال شد. در جریان فروش دارایی‌های این شرکت برای تسویه بدهی‌ها، یک مجموعه عظیم از داده‌های سازمانی نیز به حراج گذاشته شد و گوگل برنده این بخش از مزایده شد.
 

گوگل دقیقاً چه چیزی خریده است؟

ابعاد این مجموعه داده بسیار قابل توجه است. طبق اسناد دادگاه، دارایی خریداری‌شده شامل بیش از ۱۰۰ میلیون ایمیل و حدود ۵۰۰ میلیون مورد داده از Microsoft Teams است. همچنین بیش از ۱۷ میلیون فایل OneDrive، بیش از ۲۰.۵ میلیون مورد از SharePoint و بیش از ۳۰ میلیون تماس ضبط‌شده خدمات مشتریان در این مجموعه وجود دارد.
علاوه بر این، گوگل به بیش از ۱۵ میلیون رکورد گفت‌وگوی مشتریان، حدود ۶۰۰ هزار تیکت ServiceNow و بیش از ۱۳.۷ میلیون آدرس ایمیل فعال مورد استفاده در سامانه بازاریابی Oracle Responsys دسترسی پیدا می‌کند.
اطلاعات مربوط به بیش از ۱۱ میلیون فروش خدمات اینترنت داخل پرواز نیز بخشی از این مجموعه است.

اما داده‌های مربوط به فعالیت‌های پروازی Spirit شاید برای توسعه مدل‌های تخصصی هوش مصنوعی جذاب‌تر باشند. این مجموعه شامل اطلاعات بیش از ۷۶۳ هزار پرواز، ۵ میلیون جفت‌سازی خدمه پروازی، بیش از ۱.۲ میلیون رسید سوخت و سوابق خرید ۷۸۷ هزار و ۴۵۲ قطعه است.

چرا این داده‌ها برای هوش مصنوعی مهم‌اند؟

داده‌های عمومی برای آموزش مدل‌های هوش مصنوعی فراوانند، اما ارزش داده‌های اختصاصی و تخصصی در این است که مستقیماً به یک صنعت و مجموعه‌ای از فرایندهای واقعی مربوط می‌شوند.
گوگل گفته است هدف از خرید این داده‌ها، بهبود محصولات و توسعه خدمات هوش مصنوعی است. مجموعه اطلاعات Spirit می‌تواند برای مثال مبنایی برای توسعه مدل‌هایی باشد که درک دقیق‌تری از عملیات خطوط هوایی، برنامه‌ریزی پرواز، مدیریت خدمه، سوخت، قطعات، خدمات مشتریان یا حتی فرایندهای مالی و سازمانی دارند.

اهمیت چنین داده‌هایی زمانی بیشتر می‌شود که صنعت هوش مصنوعی به سمت مدل‌های کوچک‌تر و تخصصی‌شده حرکت می‌کند. چنین مدل‌هایی به‌جای تلاش برای درک همه موضوعات، می‌توانند روی حوزه مشخصی مانند هوانوردی آموزش ببینند و برای وظایف تخصصی عملکرد بهتری ارائه کنند.

نکته جالب اینکه گوگل، تنها شرکت علاقه‌مند به این داده‌ها نبود؛ طبق گزارش منتشرشده، Mercor، شرکتی که در زمینه فراهم‌کردن داده برای آموزش مدل‌های هوش مصنوعی فعالیت می‌کند، رقیب گوگل در این مزایده بود؛ موضوعی که ارزش بالقوه این مجموعه داده برای آموزش و توسعه سامانه‌های AI را نشان می‌دهد.
 

نگرانی درباره اطلاعات مشتریان

با وجود حجم بالای این اطلاعات، طبیعی است که نگرانی‌هایی درباره حریم خصوصی ایجاد شود. با این حال، اسناد دادگاه می‌گویند داده‌ها پیش از عرضه در مزایده، ناشناس‌سازی (De-identify) شده‌اند و گوگل نیز متعهد شده اطلاعات شخصی قابل شناسایی احتمالی باقی‌مانده را از مجموعه حذف کند.
با این وجود، ناشناس‌سازی داده‌های عظیم و پیچیده سازمانی همیشه کار ساده‌ای نیست. مجموعه‌ای که میلیون‌ها ایمیل، تماس، فایل و رکورد عملیاتی را دربرمی‌گیرد، می‌تواند در صورت باقی‌ماندن اطلاعات جانبی یا ترکیب چند منبع، خطر شناسایی مجدد برخی افراد را ایجاد کند. به همین دلیل، نحوه پاک‌سازی و استفاده از این داده‌ها احتمالاً از موضوعات مهم پس از نهایی‌شدن معامله خواهد بود.
 

یک بازار جدید برای داده‌های اختصاصی

خرید اطلاعات Spirit تنها یک معامله عجیب در جریان انحلال یک شرکت هواپیمایی نیست؛ بلکه می‌تواند نشانه‌ای از شکل‌گیری بازار جدیدی برای داده‌های اختصاصی و صنعتی باشد.
در دوره‌ای که شرکت‌های فناوری برای آموزش و بهبود مدل‌های هوش مصنوعی به داده‌های باکیفیت نیاز دارند، اطلاعات واقعی حاصل از فعالیت یک سازمان می‌تواند ارزشی مستقل از خود شرکت پیدا کند. چنین داده‌هایی به مدل‌ها امکان می‌دهند با نمونه‌های واقعی از فرایندهای کسب‌وکار، عملیات و تعاملات انسانی مواجه شوند.

از سوی دیگر، این معامله پرسش‌های مهمی درباره مالکیت و استفاده از داده‌های سازمان‌هایی که ورشکسته می‌شوند ایجاد می‌کند: اگر یک شرکت تعطیل شود، داده‌های تولیدشده توسط کارکنان و مشتریان آن تا چه اندازه می‌توانند به یک دارایی قابل فروش تبدیل شوند و خریدار جدید چه محدودیت‌هایی برای استفاده از آنها خواهد داشت؟

بر اساس گزارش The Register، گوگل گفته است این داده‌ها را برای توسعه محصولات و خدمات هوش مصنوعی خریداری کرده است.
در نهایت، معامله Spirit نشان می‌دهد در اقتصاد مبتنی بر هوش مصنوعی، ارزش یک شرکت فقط به برند، تجهیزات یا دارایی‌های فیزیکی آن محدود نمی‌شود؛ داده‌های انباشته‌شده طی سال‌ها فعالیت نیز می‌توانند به یکی از ارزشمندترین دارایی‌های یک سازمان تبدیل شوند.