گوش دادن به موسیقی می‌تواند خطر زوال عقل در سالمندان را تا ۳۹ درصد کاهش دهد

گروهی از پژوهشگران دانشگاه موناش استرالیا داده‌های بیش از ۱۰ هزار و ۸۰۰ فرد بالای ۷۰ سال را بررسی کردند و دریافتند احتمال ابتلا به زوال عقل در افرادی که بیشتر روزها به موسیقی گوش می‌دادند، در مقایسه با کسانی که گاهی یا به‌ندرت موسیقی گوش می‌کردند یا هرگز موسیقی گوش نمی‌دادند، ۳۹ درصد کمتر بود.

میزان بروز اختلال شناختی هم در افرادی که پیوسته موسیقی گوش می‌دادند، ۱۷ درصد کمتر بود و این افراد در آزمون‌های شناختی امتیازهای کلی بالاتر کسب می‌کردند و حافظه رویدادی یا اپیزودیک (Episodic memory) بهتری هم داشتند. منظور از حافظه رویدادی بخشی از حافظه بلندمدت برای به خاطر سپردن رویدادها، موقعیت‌ها و تجربیات خاص است.

نواختن یک ساز و حتی آواز خواندن نیز با کاهش ۳۵ درصدی خطر ابتلا به زوال عقل ارتباط داشت. در افرادی که هم به‌طور منظم به موسیقی گوش می‌دادند و هم آن را اجرا می‌کردند، خطر ابتلا به زوال عقل ۳۳ درصد و خطر بروز اختلال شناختی ۲۲ درصد کمتر بود.

این یافته‌ها برای سالمندانی که نگران ابتلا به زوال عقل‌اند‌، بیماری‌ که میلیون‌ها نفر را گرفتار کرده و با افزایش امید به زندگی، شیوع آن نیز رو‌به‌افزایش است‌، گوش کردن به موسیقی راهی آسان و کم‌زحمت برای کاستن از بخشی از این اضطراب است. 
 

اما جافا، دانشجوی علوم زیست‌پزشکی دانشگاه موناش که این پژوهش را همراه با جوآن رایان، استاد عصب‌روان‌پزشکی زیستی این دانشگاه، انجام داده است، می‌گوید: «می‌دانیم که گوش دادن به موسیقی چندین ناحیه مغز را هم‌زمان درگیر و مانند تمرینی برای کل مغز عمل می‌کند.»

جافا به پژوهش‌هایی علاقه دارد که نتایج آن‌ها بتواند مستقیم در زندگی مردم کاربرد داشته باشد و از آنجا که خود نوازنده گیتار باس و خواننده است، ترکیب علاقه شخصی‌اش به موسیقی با امکان دستیابی به یافته‌هایی که بتوانند به دیگران کمک کنند را از انگیزه‌های اصلی خود برای این پژوهش می‌داند.

او به هاف‌پست گفت: «پژوهش‌های پیشین نشان داده‌اند که موسیقی سرعت پردازش اطلاعات، توانایی‌های زبانی، حافظه و هماهنگی حرکتی را بهبود می‌بخشد. افزون بر این، موسیقی اغلب با معاشرت و تعامل با دیگران همراه است و این امر به محافظت از سلامتی مغز کمک می‌کند.»

جافا در ادامه افزود پرسشی که بیش از همه درباره این پژوهش از او می‌شود، این است که آیا برخی سبک‌های موسیقی از سبک‌های دیگر سودمندترند؟ او پاسخی برای این پرسش ندارد، زیرا از شرکت‌کنندگان سوال نشده بود چه سبک موسیقی‌ گوش می‌دهند، با این حال می‌گوید این موضوع قطعا از جمله مواردی است که می‌خواهد در پژوهش‌های آینده بررسی کند.

موضوع دیگری که او قصد بررسی آن را دارد، این است که آیا گوش دادن به موسیقی در کاهش خطر افت شناختی افراد زیر ۷۰ سال نیز تاثیری دارد یا خیر.

البته نتایج این پژوهش تنها وجود یک ارتباط میان گوش دادن به موسیقی و کاهش خطر زوال عقل را نشان می‌دهد و به این معنا نیست که موسیقی به‌تنهایی می‌تواند از ابتلا به این بیماری جلوگیری کند.

با توجه به اینکه بیماری زوال عقل تاثیر بسیار جدی بر زندگی بیماران دارد و مبتلایان با مشکلات گفتاری، از دست دادن حافظه، تغییرات خلقی و دشواری در انجام دادن فعالیت‌های روزمره مواجه شوند، جای تعجب نیست که پژوهشگرانی مانند رایان و جافا این موضوع را از جنبه‌های مختلف بررسی می‌کنند. 

پژوهش دیگری که ماه اکتبر در نشریه آمریکایی روان‌پزشکی سالمندان (American Journal of Geriatric Psychiatry) منتشر شد، نشان داد که برخورداری از حس هدفمندی در زندگی ممکن است به افزایش تاب‌آوری مغز در برابر زوال عقل کمک کند و با کاهش خطر ابتلا به این بیماری ارتباط دارد.

دیگر روش‌های موردتایید پژوهش‌ها برای تقویت تاب‌آوری شناختی در روند سالمندی فعالیت بدنی با شدت متوسط تا زیاد، وقت‌گذرانی با دیگران‌ و حتی انجام دادن کارهای خانه است. اکنون گوش دادن به موسیقی نیز می‌تواند به این فهرست اضافه شود.