اروپا برای رقابت با استارلینک، شبکه اینترنت ماهواره‌ای ۳۴۸ ماهواره‌ای می‌سازد

بر اساس طراحی جدید، این منظومه شامل ۳۳۰ ماهواره در مدار پایین زمین (LEO) و ۱۸ ماهواره در مدار میانی زمین (MEO) خواهد بود.
نخستین پرتاب‌ها برای سال ۲۰۲۹ برنامه‌ریزی شده‌اند و شبکه در نهایت قرار است ارتباطات امن و قابل اتکایی را برای دولت‌ها، نیروهای دفاعی و امنیتی، خدمات امدادی و کاربران غیرنظامی فراهم کند.

IRIS² را می‌توان بخشی از تلاش اروپا برای کاهش وابستگی به زیرساخت‌های ارتباطی خارج از این قاره دانست.
این پروژه در شرایطی پیش می‌رود که سرویس‌هایی مانند Starlink شرکت SpaceX به بازیگران مهم ارتباطات ماهواره‌ای تبدیل شده‌اند.
اروپا می‌خواهد با ایجاد یک زیرساخت ماهواره‌ای مستقل، در شرایط عادی و به‌ویژه هنگام بحران، امکان ارتباطات امن و پایدار را در اختیار نهادهای اروپایی قرار دهد.

یکی از اهداف مهم IRIS²، افزایش تاب‌آوری ارتباطات در شرایطی است که زیرساخت‌های زمینی با اختلال مواجه می‌شوند.
شبکه جدید می‌تواند در زمان وقوع بحران، حفاظت از زیرساخت‌های حیاتی، عملیات امنیتی و ارتباطات اضطراری مورد استفاده قرار گیرد و حتی برای مناطقی که دسترسی زمینی مناسبی به اینترنت ندارند، گزینه‌ای مکمل باشد.

اضافه‌شدن ۶۶ ماهواره جدید نیز صرفاً یک افزایش عددی نیست. برآورد آژانس فضایی اروپا نشان می‌دهد این توسعه می‌تواند ظرفیت ارتباطات امن دولتی را ۶۰ درصد در داخل اتحادیه اروپا و ۵۴ درصد در سطح جهانی افزایش دهد.
هدف از این ظرفیت اضافی، تقویت توان اروپا برای پشتیبانی از مأموریت‌های دفاعی، امنیتی و امدادی است.

IRIS² همچنین بخشی از راهبرد گسترده‌تر اتحادیه اروپا برای دستیابی به حاکمیت دیجیتال و فضایی است.
بروکسل می‌خواهد در کنار سامانه‌هایی مانند گالیله، توانایی مستقلی برای برقراری ارتباطات ماهواره‌ای امن داشته باشد تا در حوزه‌های حساس، وابستگی آن به زیرساخت‌های متعلق به شرکت‌ها یا کشورهای خارج از اتحادیه کاهش یابد. کمیسیون اروپا IRIS² را شبکه‌ای برای حفظ ارتباط دولت‌ها، خدمات اضطراری و شهروندان در مناطق دورافتاده یا هنگام بحران معرفی می‌کند.

این پروژه از سال ۲۰۲۴ وارد مسیر قراردادی شد و کمیسیون اروپا در دسامبر همان سال قرارداد امتیازی ۱۲ ساله توسعه و بهره‌برداری از IRIS² را با کنسرسیوم SpaceRISE امضا کرد.
این کنسرسیوم از اپراتورهای ماهواره‌ای اروپایی شامل SES، Eutelsat و Hispasat تشکیل شده است و شرکت‌های اروپایی دیگری نیز در بخش‌های مختلف پروژه مشارکت دارند.

توسعه IRIS² همچنین نشان‌دهنده تغییر رویکرد اروپا نسبت به نقش زیرساخت‌های فضایی در امنیت است.
ارتباطات ماهواره‌ای دیگر صرفاً ابزاری برای ارائه اینترنت در مناطق دورافتاده نیست و به یکی از اجزای مهم تاب‌آوری ملی، دفاع، مدیریت بحران و استقلال راهبردی تبدیل شده است.

توافق جدید کمیسیون اروپا و SpaceRISE در ۷ اوت ۲۰۲۶ امضا شد و با آن، پروژه IRIS² وارد مرحله اجرایی جدی‌تری شده است. در صورت پیشرفت طبق برنامه، پرتاب نخستین ماهواره‌های این شبکه از سال ۲۰۲۹ آغاز خواهد شد.