به گزارش سیلاد، بحرانی بودن اوضاع اقتصاد ایران نکته پنهانی نیست. تورم بالا، اشتغال ناچیز و رشد اقتصادی منفی به معنای وخیم بودن شرایط است اما وقتی شاخصهای دیگری مانند نرخ سرمایه ثابت ناخالص هم به میان میآید، چشمانداز بهتری از آینده اقتصاد را میتوان ترسیم کرد.
در این باره بانک مرکزی اعلام کرده که در ۱۴۰۴ سرمایهگذاری ثابت ناخالص نسبت به سال ۱۴۰۳ کاهش ۱۱.۳ درصدی داشته است. به زبان ساده تر یعنی در ۱۴۰۴ سرمایه گذاری ناخالص در کشور حدود ۱۲ کمتر از قبل شده است. این امر بیانگر آن است که اقتصاد ایران دچار روند استهلاک شده و این امر در میان مدت میتواند به نحو محسوسی رشد و توان تولید را هم کاهش دهد و توان صنعتی را کاهش خواهد داد.
وحید شقاقی، عضو هیات علمی دانشگاه خوارزمی در این باره به سیلاد توضیح داد: منفی ۱۱.۹ درصد شدن رشد سرمایه ثابت ناخالص به این معناست که اقتصاد در حال از دست دادن ظرفیت تولیدی آینده خود است. سرمایهگذاری ثابت ناخالص شامل هزینه برای ماشینآلات، تجهیزات، ساختمان، زیرساخت و سایر داراییهای مولد است؛ بنابراین وقتی این شاخص منفی میشود، یعنی بنگاهها و دولت کمتر از قبل در ایجاد یا نوسازی ظرفیت تولید سرمایهگذاری میکنند.
او افزود: این فقط یک عدد مربوط به حسابهای ملی نیست، بلکه نشانهای است از اینکه اقتصاد در حال حرکت به سمت فرسودگی سرمایه، افت بهرهوری و کاهش توان تولید در سالهای پیش رو است. در چنین وضعی حتی اگر تقاضا هم احیا شود، سمت عرضه توان پاسخگویی کافی نخواهد داشت و همین امر میتواند تورم را در آینده نیز بازتولید کند.
شقافی ادامه داد: از منظر نهادی و رفتاری افت شدید سرمایهگذاری معمولاً حاصل نااطمینانی بالا، بیثباتی قیمتی، تلاطم ارزی، دشواری تأمین مالی، کاهش سودآوری فعالیت مولد و ضعف پیشبینیپذیری محیط کسبوکار است. سرمایهگذار زمانی منابع خود را در پروژههای بلندمدت قفل میکند که افق سیاستی، حقوق مالکیت، دسترسی به واردات واسطهای، و ثبات نسبی اقتصاد کلان قابل اتکا باشد.
عضو هیات علمی دانشگاه خوارزمی تاکید کرد: وقتی این شرایط تضعیف میشود، سرمایه از فعالیت مولد فاصله میگیرد و به داراییهای نقدشوندهتر، غیرمولدتر یا سفتهبازانهتر پناه میبرد. بنابراین، منفی شدن سرمایه ثابت ناخالص را باید یکی از هشداردهندهترین علائم اقتصاد ایران دانست، زیرا نشان میدهد مسئله فقط افت رفاه امروز نیست، بلکه تضعیف بنیانهای رشد فردا نیز در حال وقوع است.
متن کامل این گفتگو را در اینجا میتوانید بخوانید.
۲۲۳۲۲۹
