نوید احمدپور – شامگاه چهارشنبه، ساکنان محلههای اطراف بیمارستان بقایی۲ در اهواز با صدای انفجارهایی مواجه شدند که به گفته مسئولان، حاصل اصابت چند فروند موشک به مناطق مجاور این مرکز درمانی بود. بیمارستان بقایی۲، از مراکز تخصصی و فوقتخصصی زیرمجموعه دانشگاه علوم پزشکی جندیشاپور اهواز، مرکز اصلی درمان کودکان و بزرگسالان مبتلا به بیماریهای هماتولوژی و انکولوژی در استان خوزستان است؛ بیمارانی که هیچ ارتباطی با معادلات نظامی و سیاسی منطقه ندارند.
بر اساس نقشههای ماهوارهای منطقه، بافت اطراف این بیمارستان از چند ناحیه مشخص تشکیل شده است: زمینهای کشاورزی و خالی در کنارههای رودخانه، ساختمانهای اداری شهرداری در بخش سبز، و بافت مسکونی متراکم در دو سوی شرقی و غربی. نقاطی که بر اساس همین تصاویر، موشکها عمدتاً در محدوده زمینهای خالی و کشاورزی فرود آمدهاند، نه در بافت مسکونی یا مرکزی شهر.
همین نکته، این پرسش را مطرح کرده که چرا زمینهای خالی ان هم با این شدن هدف قرار گرفتهاند. دو تحلیل عمده در این باره مطرح میشود. برخی معتقدند ارتش آمریکا در این عملیات از اطلاعات دقیق و هدف راهبردی مشخصی برخوردار نبوده و عملاً به بمباران مناطقی کور و بدون ارزش نظامی روی آورده است. در مقابل، دیدگاه دیگری میگوید هدف از این حملات نه تخریب یک هدف نظامی مشخص، بلکه ایجاد رعب و وحشت روانی در میان شهروندان و القای ناامنی در یکی از مناطق پرتراکم اهواز بوده است؛ تاکتیکی که در آن، نزدیکی به یک مرکز درمانی حساس، بهجای ملاحظه، به ابزار فشار روانی تبدیل میشود.
حسین کرمانپور، رئیس مرکز روابط عمومی و اطلاعرسانی وزارت بهداشت، در واکنش به این حادثه گفت که بهدنبال اصابت موشک به مناطق مجاور بیمارستان بقایی۲، برخی بیماران و همراهانشان بهدلیل شدت صدا و لرزش ناشی از انفجار، بیمارستان را ترک کردند و تنها بیمارانی که وضعیت جسمی نامساعدی داشتند، در محل باقی ماندند. به گفته او، برای حفظ ایمنی بیماران و کادر درمان، فعالیت این مرکز بهطور موقت متوقف شد.
حاتم بوستانی، رئیس دانشگاه علوم پزشکی جندیشاپور اهواز نیز اعلام کرد که بیمارستان تنها پس از وقفهای کمتر از شش ساعت، از صبح پنجشنبه با بازگشت بخشی از بیماران، فعالیت خود را از سر گرفت. بر اساس گزارشهای میدانی، آخرین بیمار بیمارستان تا حدود ساعت سه بامداد به مکانی امن منتقل شده و پذیرش بیماران از حوالی ساعت پنج صبح دوباره آغاز شده است؛ روندی که نشان میدهد کادر درمانی این مرکز حتی در بحرانیترین ساعات شب نیز خدماترسانی را متوقف نکردهاند.
سخنگوی وزارت امور خارجه ایران در واکنشی رسمی، حمله به حوالی بیمارستان کودکان اهواز را «مصداق جنایت جنگی» توصیف کرد و تأکید کرد هرگونه تعرض به ایران با پاسخی قاطع و مستقیم مواجه خواهد شد. مقامات ایرانی همچنین این حملات را در ادامه سلسله عملیات نظامی علیه نقاط مختلف کشور، از جمله شنیدهشدن صدای انفجار در نواحی دیگر جنوب و جنوبشرق کشور توصیف کردهاند.
بیمارستان بقایی در نقشههای بینالمللی و پایگاههای داده سلامت، بهعنوان یک مرکز درمانی فعال و شناختهشده ثبت است؛ موضوعی که به گفته کارشناسان حقوق بینالملل، وضعیت حفاظتشده آن را در چارچوب کنوانسیونهای ژنو تقویت میکند. بر اساس این کنوانسیونها، مراکز درمانی و کادر پزشکی حتی در شرایط جنگی از مصونیت نسبی برخوردارند و اصابت به نزدیکی چنین مراکز، صرف نظر از قصد یا نتیجه، همواره پرسشبرانگیز و نیازمند تحقیق مستقل است.
در نبود گزارش رسمی و مستقل از سوی نهادهای بینالمللی درباره دقت یا هدفگذاری این حملات، آنچه در حال حاضر مسلم است، این است که یک مرکز درمانی تخصصی کودکان مبتلا به سرطان، برای ساعاتی از چرخه خدماترسانی خارج شد و بیماران و خانوادههای آسیبپذیر آنان، شب سختی را در شرایطی از ترس و بیثباتی گذراندند. ادامه این وضعیت، بدون شفافسازی درباره اهداف واقعی این عملیات، همچنان زمینه را برای تحلیلها و نگرانیهای متفاوت در میان شهروندان و ناظران باز نگه میدارد.
