خوزستان به عنوان پیشران تولید و قطب استراتژیک گندم در کشور، سالانه بخش عمدهای از امنیت غذایی ایران را تأمین میکند. با این حال، تضاد عمیق میان آمارهای مصاحبهای مسئولان و چالشهای جاری مزارع، تولیدکنندگان این خطه را با موانع جدی روبرو کرده است. تأخیرهای طولانیمدت در تسویه مطالبات گندمکاران از یک سو، و قطعیهای برنامهریزیشده و مکرر برق چاههای کشاورزی در اوج دمای تابستان از سوی دیگر، توان اقتصادی مزارع را فرسوده است.
به منظور بررسی دقیق این چالشها و نتایج مصوبات جلسات اخیر مدیریت عالی استان، خبرگزاری سیلاد گفتگویی اختصاصی و تحلیلی با مهندس سید امیر موسوی، مدیرعامل اتحادیه تعاونیهای کشاورزی استان خوزستان ترتیب داده است که مشروح آن را در ادامه میخوانید:
بحران عدم نقدینگی و تضاد آمارهای دولتی با واقعیت مزارع
مهندس سید امیر موسوی با تشریح وضعیت کنونی پرداختها و چالش قیمتگذاری به سیلاد گفت : «بررسی نرخ خرید تضمینی گندم نشان میدهد که تفاوت فاحش میان قیمت مصوب خرید تضمینی دولتی (۴۹,۷۰۰ تومان) و بازار غیررسمی (۵۸,۰۰۰ تومان)، اساساً تمایل زارعان به تحویل محصول به دولت را کاهش میدهد. با این وجود، به پشتوانه قولهای حاکمیتی مبنی بر تسویه حداکثر دو هفتهای، کشاورزان خوزستان محصول خود را از اواسط فروردینماه تحویل شبکه دولتی دادند. اما متأسفانه تا امروز تعهدات مالی دولت در قبال این پیشرانهای اقتصادی معوق مانده است.
وی در ادامه گفت : ادعای برخی سازمانهای متولی مبنی بر پرداخت ۴۰ درصد مطالبات گندمکاران استان با واقعیتهای میدانی همخوانی ندارد؛ چرا که این پرداختیهای جزئی صرفاً به تحویلدهندگان نیمه نخست فروردین تعلق گرفته و حجم عظیمی از مزارع که در اردیبهشت و خرداد محصول خود را تحویل دادهاند، هنوز کوچکترین دریافتی نداشتهاند. جای تأسف است که برخی مدیران استانی به جای حل چالش نقدینگی، به آمارسازیهای عملکردی روی آوردهاند که دردی از جامعه کشاورزی دوا نمیکند.»
تضادهای ساختاری در تعاملات بانکی و طرد اعتباری کشاورزان
مدیرعامل اتحادیه تعاونیهای کشاورزی خوزستان با اشاره به بنبست شدید مالی کشاورزان در تعامل با سیستم بانکی، به جزییات مذاکرات خود با مدیریت شعب بانک توسعه تعاون استان اشاره کرده و میافزاید: «در نشست شورای کشاورزی استان، این پرسش اساسی را مطرح کردیم که چرا فاکتورهای رسمی و اسناد معتبر طلب کشاورزان از دولت، بابت وثیقه یا ضمانت تسهیلات در شبکه بانکی پذیرفته نمیشود؟ پاسخ سیستم بانکی صریح بود؛ این اسناد عملاً فاقد ارزش اعتباری برای توثیق هستند.
وی افزود : بسیاری از کشاورزان خوزستان با انباشت شدید نقدینگی و بلوکه شدن سرمایه در گردش مواجهند. وقتی دولت مطالبات ما را پرداخت نمیکند و در نتیجه، چکهای مرتبط با هزینههای تولید مزارع برگشت میخورد، سیستم اعتبارسنجی بانکها بدون در نظر گرفتن ریشه این بدقولی دولتی، کشاورزان را به بدحسابان بانکی تبدیل و دسترسی آنها به تسهیلات را مسدود میکند. این طرد اعتباری، تابآوری مزارع را در شهرهای محوری استان نظیر دزفول، شوش، شوشتر، حمیدیه، هویزه و شادگان به صفر رسانده است.»
تماس بیحاصل با پایتخت؛ وعده تسویهای که محقق نشد
عضو ارشد جامعه کشاورزی استان خوزستان در تشریح چالش پیگیری مطالبات از مرکز توضیح میدهد: «اگرچه مدیریت عالی استان تلاش نمود در جریان جلسات مشترک با برقراری ارتباط تلفنی مستقیم با سازمان هدفمندی یارانهها، فرآیند تسویه را شتاب بخشد و تعهد شفاهی مبنی بر واریز بخش عمده مطالبات استان تا چهارشنبه هفته گذشته را اخذ کند، اما عدم پایبندی پایتخت به این تعهدات عملاً تلاشها را عقیم گذاشته و خروجی ملموسی نداشته است.
موسوی افزود : جای انتقاد جدی دارد که فرآیند مطالبهگری و بازنمایی چالشهای تولید، در پارهای از موارد با فیلتر روابط عمومیها به یک دستاورد صوری دولتی تقلیل مییابد، بیآنکه ریشه حل چالش به طور عملیاتی پیگیری شود. وظیفه رسانهها منعکس کردن دقیق ریشه مشکلات است، نه پوشش اخبار بیسرانجام.»
خاموشیهای اجباری چاهها؛ تضاد مصوبات بالادستی با رویکرد ادارات خدماترسان
مهندس موسوی در بخش پایانی این گفتگو، به بحران جدی و مخرب قطعی برق چاههای آب کشاورزی در خوزستان پرداخته و میگوید: «تضاد عمیقی میان مصوبات بالادستی و تصمیمات اجرایی حاکم بر استان وجود دارد. در حالی که ریاست محترم جمهوری، وزیر نیرو و کمیسیون کشاورزی مجلس شورای اسلامی صراحتاً تعهد داده بودند که به دلیل گرمای شدید خوزستان، برق چاههای کشاورزی با قطعی مواجه نخواهد شد، شاهد خاموشیهای اجباری و مکرر هستیم.
وی در پایان گفت : در حال حاضر، چاههای آب کشاورزی دارای مجوز ما روزانه به مدت ۸ ساعت (از ساعت ۱۱ صبح تا ۷ غروب) قطع میشوند. این شرایط در مزارع واقع در مسیر جاده کرخه و شهرکهای صنعتی وخیمتر است؛ به طوری که برق چاهها روزانه ۱۲ ساعت (از ساعت ۸ صبح تا ۸ شب) قطع میشود. قطع کردن ۱۲ ساعته برق چاه آب در دمای ۵۰ درجه خوزستان، علاوه بر سوختن و آسیبهای مکرر به پمپهای آب، فرآیند آبیاری مزارع تشنه در سراسر استان را با چالش جدی روبرو کرده است. این رویکرد انقباضی در حوزه انرژی، مزارع خوزستان را مستقیماً هدف گرفته و مایه تضعیف شدید انگیزه تولیدکنندگان بخش خصوصی است.»
