آمریکا شرکت‌های هوش مصنوعی چین را به تحریم تهدید کرد؛ اتهام سرقت فناوری در مرکز تنش‌ها

«اسکات بسنت»، وزیر خزانه‌داری آمریکا، روز سه‌شنبه در گفت‌وگو با شبکه Fox Business اظهار داشت که دولت آمریکا از توسعه مدل‌های متن‌باز حمایت می‌کند، اما در برابر سوءاستفاده از فناوری شرکت‌های آمریکایی و سرقت مالکیت معنوی موضعی سخت‌گیرانه خواهد داشت.

وی گفت: «ما از مدل‌های متن‌باز حمایت می‌کنیم، اما از سرقت مالکیت معنوی حمایت نخواهیم کرد. اگر مشخص شود که برخی مدل‌های خارجی، به‌ویژه مدل‌های چینی، از فناوری شرکت‌های بزرگ آمریکایی سوءاستفاده کرده‌اند، این امکان وجود دارد که آن‌ها را به دلیل نقض مالکیت معنوی تحریم کنیم.»
این اظهارات نخستین بار توسط بلومبرگ منتشر شد.
 

افزایش نگرانی واشنگتن از پیشرفت مدل‌های هوش مصنوعی چین

این موضع‌گیری در شرایطی مطرح می‌شود که مدل‌های هوش مصنوعی چینی، از جمله Kimi K3 توسعه‌یافته توسط شرکت Moonshot AI، طی ماه‌های اخیر پیشرفت قابل‌توجهی داشته‌اند و به رقیبی جدی برای مدل‌های شرکت‌های آمریکایی مانند OpenAI و Anthropic تبدیل شده‌اند.

رشد سریع این مدل‌ها، علاوه بر افزایش رقابت فناوری، می‌تواند بر توانایی شرکت‌های آمریکایی برای جذب سرمایه و ادامه توسعه نسل آینده مدل‌های هوش مصنوعی نیز تأثیر بگذارد.

احتمال ممنوعیت مدل‌های متن‌باز چینی

هم‌زمان با این تحولات، وب‌سایت آکسیوس روز دوشنبه گزارش داد که دولت دونالد ترامپ در حال بررسی ممنوعیت گسترده مدل‌های متن‌باز چینی است؛ هرچند برخی منابع دیگر این گزارش را تأیید نکرده‌اند.

از سوی دیگر، کاخ سفید پیش‌تر اعلام کرده بود که برای مقابله با سرقت فناوری‌های هوش مصنوعی، همکاری نزدیک‌تری با شرکت‌های فعال این حوزه خواهد داشت؛ موضوعی که از آوریل ۲۰۲۶ در دستور کار دولت آمریکا قرار گرفته است.
 

تحریم مدل‌های هوش مصنوعی؛ مرحله تازه رقابت فناوری آمریکا و چین

تهدید به تحریم مدل‌های هوش مصنوعی چینی را می‌توان ادامه سیاست‌های واشنگتن برای حفظ برتری در رقابت جهانی هوش مصنوعی دانست.

آمریکا پیش از این صادرات تراشه‌های پیشرفته به چین را محدود کرده و کنترل‌های سخت‌گیرانه‌تری بر صادرات فناوری‌های حساس اعمال کرده بود. اکنون نیز هدف قرار دادن خود مدل‌های هوش مصنوعی می‌تواند مرحله جدیدی از رقابت فناوری میان دو قدرت بزرگ جهان را رقم بزند.
 

اختلاف‌نظر درباره «تقطیر مدل»

یکی از محورهای اصلی این اختلاف، فناوری موسوم به Model Distillation یا «تقطیر مدل» است؛ روشی که امکان انتقال بخشی از قابلیت‌های یک مدل بزرگ به مدلی کوچک‌تر و سبک‌تر را فراهم می‌کند.
با این حال، بسیاری از کارشناسان معتقدند استفاده از این روش الزاماً به معنای سرقت فناوری نیست و درباره مرز میان بهره‌گیری مشروع از فناوری و نقض حقوق مالکیت معنوی اتفاق‌نظر وجود ندارد.
 

نادلا: محدود کردن تقطیر، رویکردی متناقض است

«ساتیا نادلا»، مدیرعامل مایکروسافت، نیز اوایل ژوئیه از مواضع برخی شرکت‌های بزرگ هوش مصنوعی انتقاد کرد.

او گفت در حالی که این شرکت‌ها آموزش مدل‌های خود بر پایه داده‌های عمومی را مصداق «استفاده منصفانه» می‌دانند، تلاش برای محدود کردن فناوری تقطیر مدل را رویکردی متناقض تلقی می‌کنند.
 

چالش‌های حقوقی همچنان ادامه دارد

در همین حال، پرونده‌های حقوقی مرتبط با آموزش مدل‌های هوش مصنوعی همچنان ادامه دارد.

شرکت Anthropic این هفته مجوز آغاز پرداخت غرامت به نویسندگان را در چارچوب توافقی به ارزش ۱.۵ میلیارد دلار دریافت کرد؛ توافقی که پس از رأی دادگاه درباره دانلود و نگهداری غیرقانونی میلیون‌ها کتاب دارای حق نشر برای آموزش مدل‌های هوش مصنوعی این شرکت حاصل شد.
 

موفقیت چین فقط به «تقطیر مدل» وابسته نیست

در مقابل، برخی فعالان صنعت هوش مصنوعی معتقدند پیشرفت سریع چین را نمی‌توان تنها با استفاده از فناوری تقطیر مدل توضیح داد.

«کلم دلانگو»، مدیرعامل Hugging Face، در گفت‌وگویی اظهار داشت که تقطیر مدل تنها بخش کوچکی از فرایند توسعه مدل‌های پیشرفته هوش مصنوعی را تشکیل می‌دهد و تقریباً تمامی شرکت‌های بزرگ، از جمله شرکت‌های آمریکایی، از این روش استفاده می‌کنند.

به گفته او، عامل اصلی پیشرفت چین، برخورداری از تیم‌های تحقیقاتی توانمند و رویکردی بازتر و مشارکتی‌تر در توسعه فناوری هوش مصنوعی است؛ موضوعی که به اعتقاد او نقش مهم‌تری نسبت به فناوری تقطیر در موفقیت شرکت‌های چینی ایفا کرده است.