سد چناره نیز از همین جنس پروژههاست، طرحی که میتوانست سالها پیش بخشی از نیازهای حیاتی استان ایلام در حوزه آب شرب، کشاورزی و پایداری زیست محیطی را تأمین کند، اما در پیچ و خم بروکراسی اداری و تعللهای طولانی مدت، نزدیک به یک و نیم دهه معطل ماند!
صدور مجوز زیست محیطی سد چناره پس از حدود ۱۵ سال، تنها یک خبر اداری ساده نیست، این اتفاق در واقع باز شدن گرهای است که سالها مسیر اجرای یک پروژه مهم را بسته بود.
آنچه در این میان اهمیت پیدا میکند، نقش پیگیری مستمر در شکستن این بن بست است.
فریدون همتی، نماینده مردم ایلام در مجلس شورای اسلامی، طی دو سال گذشته با پیگیریهای مداوم و جدی توانست یکی از مهمترین موانع اجرای این پروژه را برطرف کند.
صدور و ابلاغ مجوز زیست محیطی در سال ۱۴۰۵ در حالی اتفاق افتاد که نخستین درخواست آن به سال ۱۳۸۹ بازمیگشت، فاصلهای که خود به تنهایی گویای مشکلات ساختاری در مسیر اجرای پروژههای زیرساختی در کشور است.
واقعیت این است که بسیاری از طرحهای عمرانی در استانهای کمتر برخوردار، نه به دلیل نبود ظرفیت یا نیاز، بلکه به خاطر ضعف در پیگیری، نبود هماهنگی میان دستگاهها و پیچیدگیهای اداری سالها متوقف میمانند.
در چنین شرایطی، نقش نمایندهای که بتواند با پیگیری مستمر، مطالبهگری و ایجاد هماهنگی میان نهادهای مختلف گرهها را باز کند، اهمیت دوچندان پیدا میکند.
باید اذعان کرد که این ۱۵ سال تأخیر، تنها محصول کندی عادی بروکراسی نبود، بلکه در پشت این پرده، ردپای تعللهای عامدانه و حتی کارشکنیهای مستقیم نیز به چشم میخورد. برخی مدیران و جریانهایی که در سالهای گذشته بر صندلیهای تصمیمگیری تکیه زده بودند، نه تنها عزمی برای گرهگشایی نداشتند، بلکه با مانع تراشیهای بی اساس، عملاً منافع مردم ایلام را قربانی دیدگاههای محدود و غیرکارشناسی خود کردند. این بی عملی که در برخی مقاطع رنگ و بوی سنگاندازی به خود گرفته بود، خنجری بر پیکر توسعهی استان بود. امروز باید پرسید آن جریانهای ضد توسعه که با سکوت یا کارشکنی خود راه را بر این پروژه بستند، چگونه میخواهند پاسخگوی خسارت چندساله به معیشت و رفاه مردم این دیار باشند؟
سد چناره با ظرفیت مخزن ۸۰ میلیون مترمکعب و خط انتقالی نزدیک به ۹۸ کیلومتر، یکی از پروژههای مهم آبی استان ایلام محسوب میشود. تخصیص سالانه ۴۶.۴ میلیون مترمکعب آب از این سد برای شرب، کشاورزی و حفظ جریان زیست محیطی رودخانه، نشان میدهد که اجرای این طرح چه نقشی در تأمین امنیت آبی منطقه خواهد داشت.
در مقابل، پیگیری برای افزایش اعتبارات پروژه نیز بخش دیگری از این تلاشها بوده است، اعتباری که در سالهای گذشته حتی کاهش یافته بود، اکنون روند افزایشی پیدا کرده و به چند صد میلیارد تومان رسیده است. این تغییر نشان میدهد که وقتی یک پروژه به درستی در سطح ملی پیگیری شود، میتوان منابع لازم برای آن را نیز تأمین کرد.
با این حال، ماجرای ۱۵ سال انتظار برای یک مجوز، باید به عنوان یک تجربه جدی مورد بررسی قرار گیرد. توسعه استانهایی مانند ایلام، بیش از هر چیز نیازمند مدیریت فعال، پیگیری مستمر و پاسخگویی دستگاههاست. اگر چنین موانعی زودتر شناسایی و رفع شوند، بسیاری از پروژهها میتوانند سالها زودتر به ثمر برسند.
یادمان باشد ماجرای سد چناره یادآور یک واقعیت ساده اما مهم است، اینکه توسعه، بیش از هر چیز به اراده برای پیگیری نیاز دارد. چرا که گاهی یک پیگیری جدی میتواند گرهای را باز کند که سالها بسته مانده است.
* فعال رسانهای
