راز تازه سلامت مغز در سالمندی؛ نقش شگفت‌انگیز ویتامین C

از آنجا که ماده خاکستری مسئول پردازش اطلاعات و کنترل حرکت است، کاهش میزان آن می‌تواند به افت شناختی و مشکلات حافظه منجر شود.

پژوهش‌های پیشین میان رژیم‌های غذایی حاوی مقدار بیشتر ویتامین سی، که در پرتقال و فلفل دلمه‌ای یافت می‌شود، و خطر کمتر اختلال شناختی در سالمندان، ارتباط پیدا کرده بودند.

اما تعداد کمی از پژوهش‌ها به طور مستقیم سطح ویتامین سی در پلاسمای خون و ارتباط‌های احتمالی آن با ساختار مغز و اتصال‌پذیری درون شبکه‌های مغزی را بررسی کرده‌اند.

دکتر توموهیرو شینتاکو از دانشگاه هیروساکی ژاپن گفت: «پژوهش ما نشان می‌دهد که سطوح بالاتر ویتامین سی در پلاسما با حفظ بهتر اتصال‌پذیری ساختاری ‘شبکه حالت پیش‌فرض’ (DMN) مرتبط است؛ شبکه مهمی در مغز که در عملکرد شناختی نقش دارد. این یافته، فرضیه هیجان‌انگیزی را مطرح می‌کند که رژیم غذایی سرشار از ویتامین سی ممکن استدر حفظ سلامتی مغز و کاهش افت شناختی مرتبط با افزایش سن در سالمندان نقشی حمایتی داشته باشد.»

«این امر در واقع اهمیت تاثیر بالقوه عادات‌ غذایی روزمره ما بر ساختارهای مغزی‌مان را نشان می‌دهد.»

برای این پژوهش که در مجله «پلاس وان» (PLOS One) منتشر شد، پژوهشگران دانشگاه هیروساکی ژاپن اسکن‌های «تصویربرداری تشدید مغناطیسی» [یا ام‌.آر‌.آی‌] (MRI) و سطح ویتامین سی در پلاسمای خون دو هزار و ۴۴ بزرگسال ژاپنی بالای ۶۴ سال را تحلیل کردند.

آن‌ها ماده خاکستری و ماده سفید مغز هر شرکت‌کننده را اندازه‌گیری و اتصال‌پذیری در شبکه پیش‌فرض مغز را، که با توجه [و تمرکز] و «حافظه زندگی‌نامه‌ای» مرتبط است، ارزیابی کردند.

پژوهشگران پس از در نظر گرفتن عواملی مانند سن، میزان فعالیت و سطح تحصیلات، دریافتند شرکت‌کنندگانی که سطح ویتامین سی در پلاسمای خون آن‌ها پایین‌تر بود، میزان ماده خاکستری و همچنین اتصال‌پذیری کمتری درون شبکه پیش‌فرض مغز داشتند.

این یافته‌ها نشان می‌دهند که ویتامین سی ممکن است از عملکرد شناختی پشتیبانی و با افت شناختی مقابله کند، اما این یافته‌ها صرفا ارتباط میان سطح ویتامین سی و سلامتی مغز را نشان دادند و نه رابطه علت و معلولی را.

دکتر ریچارد اوکلی، قائم‌مقام مدیر پژوهش و نوآوری در انجمن آلزایمر گفت: «زوال عقل بزرگ‌ترین عامل مرگ‌ومیر در بریتانیا است و ما درک می‌کنیم که افراد همواره به دنبال راه‌هایی برای کاهش خطر ابتلا به این بیماری‌اند.»

او افزود: «این مطالعه به شواهدی که دریافت مواد مغذی را با سلامتی مغز مرتبط می‌دانند، اضافه می‌کند، اما این تحقیق، علائم زوال عقل و همچنین این موضوع را که آیا افراد شرکت‌کننده در این مطالعه، در ادامه به زوال عقل مبتلا شدند یا خیر، بررسی نکرده است. از آنجا که این مطالعه افراد را در یک مقطع زمانی بررسی کرد، دشوار است مشخص شود که آیا ویتامین سی موجب این تفاوت‌های مغزی شد یا عوامل دیگری، مانند رژیم غذایی کلی یا وضعیت سلامتی، در این موضوع نقش داشتند.»

«کمیسیون لنست که بخشی از بودجه آن را انجمن آلزایمر تامین کرده است، دریافت که نزدیک به نیمی از موارد زوال عقل در سراسر جهان، با عوامل خطر قابل‌کنترل ارتباط دارند؛ عواملی که می‌توان آن‌ها را در سطح فردی یا اجتماعی تغییر داد. مدیریت این عوامل خطر نیز ممکن است خطر زوال عقل را کاهش دهد. این موارد شامل داشتن یک رژیم غذایی سالم و متعادل، از جمله مصرف میوه‌ها و سبزیجات، می‌شود که خود نیز بخشی از حمایت از سلامتی عمومی مغز است.»