به گزارش خبرگزاری سیلاد استان سمنان، مجتبی اکبرپور روز شنبه ۶ تیرماه ۱۴۰۵ گفت: آیین سنتی عزاداری روز یازدهم محرم در دامغان با قدمت بیش از ۱۵۰ سال، ازجمله آیینهای ثبت در آثار ناملموس کشور است که با حضور عزاداران حسینی، استاندار سمنان، نماینده ولیفقیه در استان، امامجمعه شهرستان دامغان، نماینده مردم شهرستان دامغان در مجلس شورای اسلامی، فرماندار دامغان و … در شهر دامغان برگزار شد.
رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی شهرستان دامغان افزود: در روز یازدهم محرم عزاداران روستاها و دیگر شهرهای تابعه به شهر دامغان عزیمت کرده و در نخستین ساعات صبح پس از رسیدن به شهر اقدام به تشکیل دستههای عزاداری میکنند.
او بیان کرد: حضور انبوه عزاداران مهمان در قالب هیئت عزاداری همراه با حمل نشانهها، کاروان نمادین امام و اسرا و اجرای شیوههای عزاداری سنتی مخصوص به هر یک از هیئتهای روستایی مهمان، از جمله ارزشهای منحصربهفرد در این روز تلقی میشود.
اکبرپور تصریح کرد: این آیین سنتی از ساعات ابتدایی صبح آغاز و با اذان و نماز ظهر پایان میرسد.
رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی شهرستان دامغان گفت: به ترتیب دستههای عزاداری حسینیهها، تکیهها و امامزادههای شهر دامغان حرکت را آغاز میکنند و پسازآن دستههای نقاط مختلف روستایی به ترتیب حرکت کرده و به سمت مقبره بکیر بن اعین حرکت میکنند.
او اظهار کرد: با توجه به تعداد هیئتهای عزاداری روستایی و انبوه جمعیت سوگوار، دستههای عزاداری شرق شهرستان غالباً حرکت خود را از حسینیه حضرت ابوالفضل (ع) آغاز کرده و هیئتهای روستایی شمال و جنوب دامغان از محل بلوار شمالی و جنوبی به کاروان عزاداری میپیوندند.
اکبرپور تشریح کرد: مراسم روز یازدهم محرم دامغان بهعنوان یک میراث ناملموس معنوی به شماره ۶۵۳ در فهرست آثار ملی کشور ثبت شده است.
رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی شهرستان دامغان تصریح کرد: سینهزنی افرادی موسوم به شاطر با عنوان آیین شاطری که در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است، در پیشاپیش دسته عزاداری روستای جزن بسیار چشمگیر است.
او افزود: شاطرها از پیشقراولان فراشان هیئت عزاداری هستند، نمادی از فرشتگان آسمانی میباشند البسهای زرد و یا سیاه بر تن داشته و هر یک تعدادی دستمال همچون بال به دور بازوان دست خود میبندند.
رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی شهرستان دامغان افزود: در این آیین، شاطران در روز عاشورا پس از پوشیدن لباس و کشیدن سرمه بر چشمان، از منزل خارج شده، جلوی هیئت قرارگرفته و بهنوعی راه را برای عزاداران باز میکنند.
او بیان کرد: این رسم از جمله آیینهای معنوی در دامغان است که افراد با اعتقاد به این آیین، مراتب ارادت خود را به سیدالشهدا و یاران باوفایش اعلام کرده و بهنوعی در پرشور برگزار شدن عزاداری سید و سالار شهیدان نقش ایفا میکنند.
اکبرپور تصریح کرد: این آیین به شماره ثبت ۶۴۹ در فهرست آثار ملّی ایران بهعنوان میراث فرهنگی ناملموس در دفتر ثبت آثار و حفظ و احیای میراث معنوی و طبیعی به ثبت رسیده است.
رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی شهرستان دامغان گفت: در دوران صفویه افراد چالاکی جلوی موکبها میدویدند و راه را باز میکردند، این رسم بانام شاطری معروف بود، اما هماکنون افرادی با پوشش خاص درحالیکه چوبدستی مخصوص (ارژن) در دست میگیرند، جلوی مراسم تعزیه راه میروند و به عبارتی راه را باز میکنند.
او اظهار کرد: لباسهای این افراد مخصوص بوده و دارای پارچههای رنگی فراوانی است که بهنوعی آنها را شبیه فرشتههای آسمانی میکند.
اکبرپور افزود: عدهای از مادران نیز با پوشاندن لباس و سرمه کشیدن بر چشمان فرزندان و نوههای خود، آنها را برای این آیین آماده میکنند.
رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی شهرستان دامغان گفت: این آیین تا آغاز تعزیه روز عاشورا ادامه دارد و در زمان برگزاری تعزیه نیز، این افراد، جلوی اسب امام حسین(ع) و یارانش میدوند و بهنوعی از ورود سیدالشهدا و شهدای کربلا به میدان جنگ ممانعت میکنند.
او تشریح کرد: صبح روز دهم محرم، در منازلی که از قبل تعیینشده، عدهای از مردان برای اجرای این آیین حاضرشده و لباسهای مخصوص به این آیین را پوشیده و بر چشمان خود سرمه میکشند.
بر اساس این آیین مذهبی در روز عاشورا، فرشتگان اجازه شرکت در جنگ را نداشتند و با این اقدام خود، قصد جلوگیری از شهادت امام حسین(ع) و ۷۲ تن را داشتند.
اکبرپور اظهار کرد: شنیدههای تاریخی حکایت میکند که در فرهنگ عاشورا، شاطران به دو دسته شاطران سیاهپوش و شاطران سبزپوش تقسیم میشدند که دو سیاهپوش همراه امام حسین(ع)، دو سبزپوش همراه حضرت ابوالفضل(ع) و یک سیاهپوش و یک سبزپوش همراه حضرت زینب(س) بودند.
