به گزارش سیلاد وی با طرح این پرسش که چرا سهم کشاورز از افزایش قیمت محصول نهایی نادیده گرفته میشود، اظهار داشت: کشاورزان از مسئولان و صنایع فرآوری یک سؤال ساده دارند؛ چرا هر زمان قیمت محصول نهایی افزایش چشمگیری مییابد، سهم تولیدکننده از این ارزش افزوده تقریباً ناچیز است؟
شکاف عمیق میان قیمت مزرعه و قفسه فروشگاه
مهاجر با ارائه آماری تکاندهنده از تفاوت قیمتها افزود: سال گذشته صنایع، سیبزمینی را در بهترین حالت کیلویی ۲۰ هزار تومان خریداری میکردند و محصول نهایی خود را حدود ۵۰۰ هزار تومان به فروش میرساندند. امروز برخی از همان محصولات با بیش از ۱۲۰ درصد افزایش قیمت، تا یک میلیون و ۱۰۰ هزار تومان در بازار عرضه میشوند؛ اما قیمت خرید از کشاورز تنها ۲۵ درصد رشد داشته و به حدود ۲۵ هزار تومان رسیده است.
وی با اشاره به تورم لجامگسیخته در نهادههای تولید تصریح کرد: آیا هزینههای بذر، کود، سم، آب، سوخت و دستمزد کارگری هم تنها ۲۵ درصد رشد کردهاند؟ چرا هنگام گرانی، انگشت اتهام به سمت کشاورز است، اما کسی از فاصله چند ده برابری قیمت مزرعه تا قفسه فروشگاه و سودهای کلان واسطهها و صنایع نمیپرسد؟
ریسک تولید با کشاورز، سود نهایی برای دیگران
مدیرعامل شرکت کشت و صنعت سرخنکلاته با بیان اینکه حتی قیمت ۲۵ هزار تومانی هم برای کشاورز تضمینشده نیست، خاطرنشان کرد: در زمان وفور تولید، مبنای خرید به قیمت کف میادین تغییر میکند که فرسنگها با هزینههای واقعی تولید فاصله دارد. در واقع تمام ریسک تولید، از خشکسالی و بیماری گرفته تا نوسانات بازار، بر دوش کشاورز است، اما هنگام تقسیم سود، تولیدکننده در انتهای صف قرار میگیرد.
انتقاد از فرار صنایع از قراردادهای مستقیم و شفاف
صابر مهاجر در ادامه، یکی از چالشهای اصلی را عدم تمایل صنایع به همکاری مستقیم با تولیدکنندگان دانست و گفت: چرا صنایع فرآوری حاضر نیستند با کشاورزان، تعاونیها و شرکتهای محلی قراردادهای شفاف و بلندمدت منعقد کنند؟ چرا خرید تضمینی و قراردادهای پیش از کشت جای خود را به خریدهای مقطعی و واسطهمحور داده است؟
وی افزود: بخش بزرگی از خریدها از طریق واسطههای انفرادی انجام میشود. در این میان، کارخانه تعهد مستقیمی به تولیدکننده ندارد و واسطه نیز برای جبران ریسک خود، فشار را به کشاورز منتقل میکند. در نهایت، ضعیفترین حلقه زنجیره یعنی تولیدکننده، هزینه بیثباتی بازار را پرداخت میکند.
مطالبه اصلی: شفافیت و عدالت در زنجیره ارزش
مهاجر در پایان با تأکید بر ضرورت حمایت واقعی از تولید ملی، خواستار تغییر در نظام قیمتگذاری شد و اظهار داشت: مطالبه کشاورزان روشن است؛ شفافسازی کامل زنجیره قیمتگذاری، اعلام سهم واقعی هر حلقه از سود نهایی و پایان دادن به واسطهگریهای غیرضروری. امنیت غذایی کشور از مزرعه آغاز میشود و بیتوجهی به حقوق ستونهای اصلی این امنیت، در نهایت به زیان کل اقتصاد و مصرفکنندگان خواهد بود.
مدیرعامل شرکت کشت و صنعت سرخنکلاته در پایان تأکید کرد: توسعه پایدار در بخش کشاورزی و تضمین امنیت غذایی، تنها با ایجاد توازن میان تولید و بازار میسر است. تا زمانی که ساختار فعلی اصلاح نشود و صدای تولیدکننده در نظام قیمتگذاری به گوش نرسد، شعارهای حمایت از تولید ملی محقق نخواهد شد و فشار بر معیشت کشاورزان، انگیزه را برای ادامه فعالیت در این ستون حیاتی اقتصاد کشور از بین خواهد برد.
