به گزارش سیلاد مرکز آمار در حالی به بررسی نرخ بیکاری تا پایان زمستان ۱۴۰۴ دست زده است که از ۹ اسفند حمله آمریکا و اسراییل به ایران آغاز شد. از پی این حمله به طور مشخص هزاران شغل از بین رفت به نحوی که معاون وزیر کار از بیکاری دو میلیون نفر و از بین رفتن یک میلیون شغل سخن گفت. با این همه به نظر میرسد که آمارهای مرکز آمار پیش از این حملات صورت گرفته است.
بنابراین گزارش جمعیت ۱۵ ساله و بیشتر ایران در زمستان ۱۴۰۴ معادل ۶۶ میلیون و ۴۵۴ هزار و ۱۳ نفر بوده که از این تعداد، ۲۶ میلیون و ۳۵۶ هزار نفر از نظر اقتصادی فعال بودهاند. نرخ مشارکت اقتصادی در زمستان پارسال ۳۹.۷ درصد اعلام شد حال آنکه در زمستان ۱۴۰۳ این نرخ ۴۰.۱ درصد بوده که نشان میدهد تعداد جمعیت مشارکت کننده در اقتصاد کاهنده بوده است.
از بیش از ۶۶ میلیون نفر جمعیت ۱۶ ساله و بیشتر ایران، تنها ۲۴ میلیون و ۳۵۲ هزار و ۵۵۴ نفر شاغل بودند، یعنی ۳۶.۶ درصد از کل جمعیت کشور شغلی در زمستان داشتهاند. این نرخ در زمستان ۱۴۰۳ بیشتر بود. همچنین دو میلیون و ۴۱ هزار نفر بیکار محسوب میشدند و به این ترتیب مرکز آمار نرخ بیکاری را ۷.۶ درصد محاسبه کرده است. درواقع در زمستان ۱۴۰۴ مرکز آمار دو میلیون و ۴ هزار و ۱۶۰ نفر بیکار را شناسایی کرده است. با توجه به آمار افزایش دو میلیون بیکاری در اواخر زمستان و ابتدای بهار به نظر میرسد این شاخص برای بهار امسال به نحو چشمگیری افزایش یابد.
آمارهای بیکاری ارائه شده از سوی مراجع رسمی، جزو آمارهایی است که به آن انتقادات زیادی وارد است. از جمله مرکز پژوهشهای مجلس در تحلیلی که چند سال پیش منتشر کرده بود به کاستیهای این آمار اشاره کرده بود و به طور خاص گفته بود وقتی نرخ مشارکت اقتصادی در حدود ۴۰ درصد از جامعه را محاسبه میکند که به طور چشمگیری از دیگر کشورها پایینتر است، نرخ بیکاری هم کاهش مییابد. حال آنکه بخش به مراتب بیشتری از جامعه جویای یافتن مشاغل مناسب هستند که به دلیل نیافتن، یا سراغ فعالیتهای زیرزمینی و غیررسمی میروند و یا به طور کلی از یافتن کار ناکام میمانند. درنتیجه آمار بیکاری به مراتب بیش از ارقام مورد بحث است.
نرخ بیکاری جوانان ۱۵ تا ۲۴ ساله ۲۱.۲ درصد بوده که در مورد زنان جوانان به مراتب بیشتر یعنی ۳۴.۹ درصد بوده است و اما نرخ بیکاری برای مردان جوان هم ۱۸.۳ درصد اعلام شده است. گفتنی است نرخ بیکاری برای زنان ۱۵ درصد، تقریبا دو برابر میانگین بیکاری همه جمعیت و نرخ اشتغال زنان نیز ۱۰.۴ درصد، معادل سه میلیون و ۴۶۴ هزار شاغل بوده است.
از میان مشاغل موجود، ۱۳.۲ درصد در بخش کشاورزی، ۳۲.۵ درصد در بخش صنعت و ۵۴.۲ درصد بخش خدمات بوده است. همچنین ۸.۲ درصد از جمعیت کشور به اشتغال ناقص روی آوردند یعنی در طول هفته کمتر از ۴۰ ساعت کار میکنند و متقاضی ساعات کار بیشتری هستند.
در زمستان ۱۴۰۴ سهم جمعیت بیکار فارغالتحصیل آموزش عالی از کل بیکاران معادل ۳۶.۶ درصد بوده است. این سهم در میان زنان نسبت به مردان و در نقاط شهری نسبت به نقاط روستایی بالاتر است. بررسی تغییرات این شاخص نشان میدهد که نسبت به فصل مشابه سال گذشته ۲.۳ درصد کاهش یافته است.
در مدت زمان مورد بحث سهم جمعیت شاغل فارغالتحصیل آموزش عالی از کل شاغلان ۲۷.۱ درصد بوده است. این سهم در بین زنان نسبت به مردان و در نقاط شهری نسبت به نقاط روستایی بالاتر است. بررسی تغییرات این شاخص نشان میدهد که نسبت به زمستان ۱۴۰۲، کاهش ۰.۲ درصدی صورت گرفته است.
۲۲۳۲۲۹
