به گزارش سیلاد در ایران هم مرکز آمار و هم بانک مرکزی اقدام به انتشار ارقام مربوط به تورم میکنند. از آنجایی که این دو نهاد سبد مصرفی و جامعه آماری خاص خود را دارند، همواره ارقام متفاوتی از تورم رسمی را ارائه میدهند اما در اغلب موارد ارقامی که بانک مرکزی منتشر کرده بیش از ارقام محاسباتی مرکز آمار ایران بوده است. در توضیح علت این ماجرا گفته میشود بانک مرکزی تنها به محاسبات تورمی از مناطق شهری دست میزند و همین باعث میشود تا ارقام محاسبه شده این نهاد بیش از نهاد دیگر باشد. در ۱۴۰۴ این روند معکوس شد.
در آغاز سال ۱۴۰۴ نرخ تورم سالانه مرکز آمار و بانک مرکزی به ترتیب ۳۳.۲ و ۳۶.۴ درصد بود ولی در پایان سال ارقام محاسبه شده از سوی مرکز آمار از محاسبات بانک مرکزی پیشی گرفت به نحوی که در اسفند ماه تورم مرکز آمار ۵۰.۶ درصد و بانک مرکزی ۴۸.۳ درصد اعلام شد. بررسی جزییات نشان میدهد که تا آذر ماه تورم اعلامی بانک مرکزی بیش از مرکز آمار بود اما پس از آن و از آغاز زمستان ارقام مرکز آمار بزرگتر از بانک مرکزی شد.
به طور کلی در طول سال ۱۴۰۴ تورم به طور فزاینده رشد کرد و هر چه به پایان سال نزدیکتر شدیم، شدت جهش تورم بیشتر شد. هم به دلایلی چون فشارهایی خارجی و هم به دلیل سیاستگذاری اقتصادی، شتاب تورم رو به رشد گذاشت. به همین دلیل در عرض سال تورم سالانه از نظر مرکز آمار بیش از ۱۷ درصد و از نظر بانک مرکزی حدود ۱۲ درصد افزایش پیدا کرد.
رکوردشکنی تورم نقطهای
تورم نقطه به نقطه نسبت به تورم سالانه سریعتر از تحولات روز تاثیر میگیرد و آنها را در ارقام خود انعکاس میدهد. این در حالی است که در شاخص تورم سالانه اثرات وقایع روز گرچه دیرتر و با چند ماه تاخیر خود را نشان میدهند اما تخلیه اثرات آن هم به زمان بیشتری نیاز دارد و گاه تا ۱۲ ماه مداوم اثرات وقایع روز در آن مشهود است.
در فروردین ۱۴۰۴ مرکز آمار تورم نقطه به نقطه را ۳۸.۹ درصد و بانک مرکزی ۴۱.۴ درصد برآورد کرده بود اما در پایان سال به ترتیب مرکز آمار و بانک مرکزی از نرخ تورم ۷۱.۸ درصدی و ۶۲.۱ درصدی پرده برداشتند. ارقامی که پیش از این کمتر تجربه شده بود.
نگاهی اجمالی به ارقام ماهانه تورم نقطه به نقطه نشان میدهد که در تا پایان مهر ماه با وجود جنگ ۱۲ روزه و تبعات آن نرخ تورم نقطهای از نظر مرکز آمار ۴۸.۶ درصد و از نظر بانک مرکزی ۴۷.۱ درصد بود اما از آذر ماه مرکز آمار از عبور تورم نقطهای به بیش از ۵۰ درصد خبر داد و از دی ماه بانک مرکزی چنین رکوردشکنی را پذیرفت. پس از آن هم از دی ماه به بعد و تحت تاثیر حذف ارز ترجیحی شدت جهش نرخ تورم نقطهای دو چندان شد.
اغلب برآوردها نشان میدهند که نرخ تورم نقطه به نقطه اگر اتفاقات تورمزای تازهای رخ ندهد لااقل تا میانه تابستان امسال روند افزایشی خود را ادامه خواهد داد و پس از آن اثر سیاست حذف ارز ترجیحی از این شاخص حذف میشود. در تورم سالانه پیشبینی میشود نرخ تورم تا بهمن ماه امسال، ۱۲ ماه پس از اجرای سیاست ارزی دولت چهاردهم به روند افزایشی خود ادامه میدهد.
جهشهای ماهانه در نیمه دوم سال
بررسی روند تورم ماهانه دو مرجع اعلام آمار نشان میدهد در طول سالی که گذشت برای ۹ ماه نرخ تورم ماهانه مرکز آمار و برای سه ماه نرخ تورم ماهانه بانک مرکزی بیش از نهاد دیگری بود. در واقع از نظر بانک مرکزی در ماههای خرداد، مرداد و شهریور تورم ماهانه بیش از ارقام محاسبه شده از سوی مرکز آمار بود ولی در ماههای دیگر سال برآوردهای مرکز آمار بدبینانهتر از سیاستگذاری پولی بوده است.باید توجه داشت دولت در محاسبات خود در زمان ارائهی لایحهی بودجه تورم سال جاری یعنی سال ۱۴۰۵ را کمتر از سال ۱۴۰۴ پیشبینی کرد اما تحمیل جنگ از سوی امریکا و رژیم صهیونی طبیعتا محاسبات را دستخوش تغییر کرده است.
۲۲۳۲۲۹
