به گزارش خبرگزاری سیلاد، بازار روغن خوراکی تهران پس از حذف ارز ترجیحی و تکان قیمتها همچنان در وضعیت ناپایدار بهسر میبرد؛ وضعیتی که نهتنها در قالب کمبود کالا، بلکه در شکل کاهش محسوس قدرت خرید خانوارها خود را نشان میدهد.
بررسیهای میدانی از سطح شهر تهران، از میدان انقلاب تا میدان آزادی، حکایت از قفسههایی دارد که یا خالیاند یا با چند قلم محدود و ناقص پر شدهاند؛ تصویری که برای بسیاری از خانوادهها به یک دغدغه روزمره تبدیل شده است.
خریداران با تردید قیمتها را نگاه میکنند
بررسی میدانی خبرنگار سیلاد نشان میدهد در حوالی میدان انقلاب، سوپرمارکتهای کوچک و محلی مملو از مشتریانی است که با تردید مقابل قفسهها میایستند و قیمتها را نگاه میکنند.
اگرچه در برخی فروشگاهها روغن خوراکی یافت میشود، اما تنوع برندها و حجم کالا کامل نیست و اغلب فقط چند مدل محدود یا برندهای کمتر شناختهشده در دسترس قرار دارد.
یکی از فروشندگان این محدوده میگوید: «روغن بعضی روزها میرسد، اما نه به اندازهای که جواب همه مشتریها را بدهد.»
در گفتوگو با مشتریان، مسئله فقط نبود کالا نیست، بلکه تغییر قیمت به مانع اصلی خرید تبدیل شده است.
خانم مریم، یکی از خریداران در حوالی میدان انقلاب، میگوید: «گاهی روغن هست، اما قیمتش طوری است که نمیتوانم بخرم. قبلاً یک یا دو بطری برمیداشتیم، الان اگر هم بخریم، فقط یکی و آن هم از برند ارزانتر.» او اضافه میکند که مجبور است هر چند روز یکبار چند فروشگاه را سر بزند تا شاید گزینهای متناسب با بودجهاش پیدا کند.
با حرکت به سمت خیابان ولیعصر، وضعیت اندکی متفاوت است، اما نشانههای محدودیت همچنان دیده میشود. فروشگاههای زنجیرهای در این محدوده بعضا روغن خوراکی دارند، اما قفسهها کامل نیست و برخی برندهای پرمصرف یا بستهبندیهای پرحجم نایاب شدهاند.
یکی از مغازهداران حوالی میدان ولیعصر میگوید: «توزیع روغن به صورت قطرهچکانی انجام میشود. هر بار مقدار محدودی به ما میدهند و مجبوریم بین مشتریها تقسیم کنیم. از طرف دیگر، خیلیها با دیدن قیمتها خرید نمیکنند، چون توانش را ندارند.»
آقای علی، کارمند یک شرکت خصوصی در همین حوالی، میگوید: «قبلا مسئله پیدا کردن روغن نبود؛ الان یا باید چند فروشگاه را بگردی یا اگر پیدا کردی، قیمتش بالاست. گاهی ترجیح میدهم اصلا نخرم و مصرف را کمتر کنم.» به گفته او، گرانی باعث شده الگوی مصرف خانوارها تغییر کند و بسیاری از خانوادهها به سمت کاهش مصرف یا استفاده از روغنهای ارزانتر بروند.
هرچه به سمت میدان آزادی و خیابانهای اطراف حرکت میکنیم، نشانههای کمبود پررنگتر میشود. در برخی فروشگاهها هیچ روغنی روی قفسه دیده نمیشود و تنها چند بطری محدود از برندهای کمتر شناختهشده یا با حجمهای کوچک موجود است.
یکی از فروشندگان این محدوده میگوید: «چند وقت است که روغن بهطور منظم به دست ما نمیرسد. حتی وقتی هم که میرسد، قیمتها طوری است که خیلی از مشتریها قدرت خرید ندارند و دست خالی برمیگردند.»
تولید کاهش یافته یا عرضه محدود شده؟
فعالان بازار و منابع صنفی، حذف ارز ترجیحی برای واردات دانههای روغنی و روغن خام را یکی از مهمترین دلایل وضعیت فعلی میدانند. به گفته آنها، افزایش هزینه واردات، مشکلات تأمین ارز و بالا رفتن هزینههای تولید باعث شده کارخانهها تولید خود را کاهش دهند یا عرضه را محدود کنند.
یکی از مدیران فروش یک کارخانه تولید روغن در غرب تهران میگوید: «هزینه تمامشده بالا رفته است. اگر بخواهیم با قیمتهای مصوب عرضه کنیم، متضرر میشویم. نتیجه این شرایط، کاهش عرضه در بازار است.»
در کنار مسئله عرضه، کاهش قدرت خرید مردم نقش تعیینکنندهای در رکود نسبی بازار دارد. فروشندگان میگویند بخش قابلتوجهی از تقاضا عملا از بازار حذف شده است؛ نه به این دلیل که روغن وجود ندارد، بلکه چون قیمتها از توان مالی بسیاری از خانوارها بالاتر رفته است.
یکی از فروشندگان خیابان ولیعصر میگوید: «مردم وقتی قیمت را میبینند، میفهمند مشکل فقط کمبود نیست. خیلیها واقعا پولش را ندارند.»
تأثیر این شرایط بهطور مستقیم بر سفره خانوارها قابل مشاهده است. خانم فاطمه، ساکن تهران، میگوید: «قبلا روغن مورد علاقهمان را میخریدیم، الان مجبوریم یا برند عوض کنیم یا مصرف را کمتر کنیم.» آقای رضا، کارمند دولتی و پدر چند فرزند، نیز معتقد است که افزایش قیمت روغن فشار مضاعفی بر بودجه خانوار وارد کرده و زمان و انرژی زیادی برای تهیه کالاهای اساسی از خانوادهها میگیرد.
کارشناسان اقتصادی هشدار میدهند که تداوم این وضعیت میتواند به یک چالش ساختاری در بازار کالاهای اساسی تبدیل شود. به باور آنها، بدون مدیریت دقیق توزیع، شفافیت در سیاستهای ارزی و حمایت هدفمند از مصرفکنندگان، بازار به تعادل پایدار نخواهد رسید. هرچند مسئولان صنفی از موقتی بودن شرایط و بازگشت آرامش به بازار سخن میگویند، اما مشاهدات میدانی نشان میدهد که فعلا نه قفسهها بهطور کامل پر شدهاند و نه قدرت خرید مردم ترمیم شده است.
۲۲۳۲۲۴
