به گزارش خبرگزاری سیلاد خوزستان ، رویداد استانی «سدرا» که با هدف شناسایی و شبکهسازی در زیستبوم صنایع خلاق و فرهنگی و با مشارکت راهبردی پارک علم و فناوری و سازمان بسیج علمی، پژوهشی و فناوری خوزستان برگزار شد، میزبان تحلیلهای آماری و راهبردی دکتر سید یحیی میرزائی، رئیس پارک علم و فناوری خوزستان بود. این رویداد که به عنوان پیشلرزهای برای «نخستین جشنواره ملی صنایع خلاق و فرهنگی ایران» محسوب میشود، بستری را فراهم کرد تا عالیترین مقام فناوری استان، پرده از یک پارادوکس اقتصادی بزرگ در خوزستان بردارد.
معمای توسعه: ثروت کلان، اشتغال اندک
دکتر میرزائی در آغاز سخنان خود با اشاره به جایگاه ممتاز خوزستان در اقتصاد ملی، به تشریح یک تناقض آماری پرداخت. وی با بیان اینکه خوزستان صاحب دومین تولید ناخالص داخلی (GDP) در کشور است و ضریب نفوذ صنعتی بسیار بالایی دارد، این سوال کلیدی را مطرح کرد: «چگونه ممکن است استانی با چنین حجم عظیمی از گردش مالی و تولید ثروت، همزمان با چالشهای جدی در حوزه اشتغال و نرخ بالای بیکاری دست و پنجه نرم کند؟»
رئیس پارک علم و فناوری خوزستان، حلقه مفقوده این زنجیره معیوب را در «ساختار نامتوازن صنعتی» استان جستجو کرد. به گفته وی، عمده گردش مالی استان در انحصار صنایع بالادستی، ابرشرکتهای دولتی و صنایع مادر است. در این اکوسیستم، نقش شرکتهای کوچک و متوسط (SME) که در تمام دنیا موتور محرک اشتغالزایی و توزیع ثروت هستند، به شدت کمرنگ است. این در حالی است که در پارادایم نوین اقتصاد جهانی، شاخص توسعهیافتگی دیگر صرفاً با تولید ناخالص ملی سنجیده نمیشود، بلکه سهم «اقتصاد دانشبنیان» و «صنایع خلاق» از کیک اقتصاد، معیار سنجش پیشرفت ملتهاست؛ سهمی که در کشورهای توسعهیافته به ۴۰ تا ۵۰ درصد میرسد.
واکاوی دادهها: خوزستان در برابر فارس
میرزائی در بخش دیگری از سخنان خود با ارائه یک تحلیل تطبیقی تکاندهنده، عمق این شکاف را با زبان آمار بیان کرد. وی با مقایسه وضعیت اکوسیستم فناوری خوزستان و استان فارس گفت: «استان فارس اگرچه فاقد صنایع عظیم و بالادستی خوزستان است و اقتصاد آن عمدتاً بر پایه کشاورزی و نهایتاً دو مجتمع پتروشیمی استوار است، اما توانسته بیش از ۴۵۰۰ شرکت خرد و متوسط را در شهرکهای صنعتی خود مستقر کند و بین ۵۰۰ تا ۶۰۰ شرکت دانشبنیان فعال داشته باشد.»
این مقام مسئول در ادامه افزود: «در مقابل، خوزستان با وجود اینکه در ۵ صنعت بزرگ و استراتژیک کشور حرف اول را میزند، مجموعاً تنها حدود ۱۸۷۰ شرکت در شهرکهای صنعتی، حدود ۴۷۰ شرکت در پارک علم و فناوری و ۱۰۰ واحد فناور در دانشگاهها دارد. مدیریت کردن ۵ صنعت ملی با کمتر از ۲۰۰۰ شرکت کوچک و متوسط (SME)، نشاندهنده یک خلاء بزرگ در زنجیره ارزش و عدم شکلگیری بدنه میانی اقتصاد در استان است.»
صنایع خلاق؛ گنج پنهان در هیاهوی سختافزار
رئیس پارک علم و فناوری خوزستان، رویداد «سدرا» را نقطه عطفی برای تغییر این موازنه دانست و بر اهمیت حیاتی «صنایع خلاق و فرهنگی» تاکید کرد. میرزائی با نقد رویکرد فعلی که ۶۰ تا ۷۰ درصد ظرفیت پارک علم و فناوری را به سمت صنایع سختافزاری و فنی سوق داده است، از غفلت تاریخی نسبت به «فناوریهای نرم» سخن گفت.
وی تصریح کرد: «صنایع خلاق شامل بازیسازی، اسباببازی، گردشگری، میراث فرهنگی و صنایع دستی، در دنیای امروز ارزشافزودهای خلق میکنند که گاه از درآمدهای صنایع سنگین و سختافزاری پیشی میگیرد. متاسفانه سایه سنگین صنایع بزرگ و نیازهای فنی آنها باعث شده تا تمامی ظرفیتهای نخبگانی استان به آن سمت مکیده شود و ما از پتانسیلهای عظیم ثروتآفرینی در حوزه فرهنگ و هنر غافل بمانیم.»
همافزایی نهادی برای یک جهاد اقتصادی
دکتر میرزائی با ابراز شگفتی از استقبال گسترده فعالان این حوزه در رویداد سدرا، آن را نشانهای از تشنگی زیستبوم استان برای تحول دانست. وی همکاری میان پارک علم و فناوری و سازمان بسیج علمی را مدلی موفق از همافزایی نهادی برای پر کردن این خلاء توصیف کرد و گفت: «توسعه اقتصاد دانشبنیان تنها با اتکا به صنایع بزرگ محقق نمیشود؛ بلکه نیازمند یک حرکت جهادی برای حمایت از هستههای فناور کوچک در حوزههای نرم است.»
رئیس پارک علم و فناوری خوزستان در پایان با اشاره به چشمانداز پیشرو ابراز امیدواری کرد که با تداوم این رویدادها و حضور قدرتمند نمایندگان استان در رویداد ملی چابهار، سهم صنایع خلاق در سبد اقتصادی خوزستان افزایش یابد و این استان بتواند علاوه بر پایتخت انرژی، به قطب صنایع فرهنگی و خلاق کشور نیز تبدیل شود.
گفتنی است رویداد سدرا با تمرکز بر توانمندسازی و شبکهسازی فعالان صنایع فرهنگی، گامی عملیاتی برای گذار خوزستان از اقتصاد تکمحصولی به سمت اقتصاد نوآوریمحور محسوب میشود.
