به گزارش سیلاد، کواندونگ آبی در استرالیای گرمسیری، پاپوآ گینهنو و بخشهایی از اندونزی رشد میکند و درختی بلند و گسترده در جنگلهای بارانی است که میوههای کرهای کوچک و نسبتاً سختی به قطر تقریبی یک تا دو سانتیمتر دارد. این میوهها و رنگ آنها حتی در نور کم هم خیرهکننده هستند.
طبق گفته محققان رنگ این میوه احتمالاً شدیدترین رنگ آبی طبیعی یافت شده در کل قلمرو گیاهی است؛ رنگآمیزی اکثر گیاهانی که بهطور طبیعی آبی هستند، معمولاً از آنتوسیانینها ناشی میشود: رنگدانههایی که با تغییر pH، رنگ عوض میکنند. اما طبق اعلام نویسندههای مقاله، با آسیاب کردن این میوه برای استخراج رنگدانه، هیچ چیز آبی ظاهر نشد؛ بلکه موادی که به محلول اضافه کردند، در واقع خاکستری مات بود.
در اینجا محققان کشف کردند که رنگ آبی ویژگی فیزیکی خود پوست میوه است، نه یک ویژگی شیمیایی. یعنی راز پشت رنگ آبی کواندونگ در ساختارهای چندلایه دیواره سلولیای نهفته است که در لایههای دقیقی در مقیاس نانومتری چیده شدهاند. این لایهها قادرند تا طولموجهای خاصی از نور را بازتاب داده و تقویت کنند؛ دقیقاً به شیوهای مشابه با رنگهای درخشان بالهای پروانه یا سبز مایل به آبی براق پرهای طاووس.
برخلاف حشرات یا پرندهها که به ساختارهایی به نام ایریدوزوم تکیه میکنند، رنگآمیزی ساختاری کواندونگ آبی از لایههای متناوب فیبریلهای سلولزی و شکافهای هوا نشاءت میگیرد. این لایهها در زیر میکروسکوپ الکترونی، شبیه یک دسته کارت میکروسکوپی شیشهای چیده شده روی هم هستند و با تکرار این ساختار، تداخل سازنده ایجاد میشود. درنتیجه، پوست میوه تنها طولموجهای آبی را بازتاب میدهد و همزمان تمام طولموجهای دیگر را خنثی میکند.
به زبان ساده یعنی میوه با وجودی که به رنگ آبیای است که درواقع بر رنگدانهها اتکا دارد، آبی نیست. بلکه، معماری میکروسکوپی آن هر نور سفیدی که بر آن میتابد را به آبی تبدیل میکند. عجیبتر اینجاست که این میوه یکی از شش میوه شناخته شده دنیاست که دارای این نوع رنگآمیزی ساختاری است.
در «از فانوس دریایی نوری تا جادوی واقعی طبیعت» بیشتر درباره این میوه آبی رنگ بخوانید.
۵۸۵۸
