ورزش بعد از ۴۵ سالگی: کاهش ۴۵ درصدی خطر زوال عقل

به گزاشر سیلاد، بر اساس این پژوهش، افرادی که در دهه‌های پنجم و ششم زندگی خود فعالیت بدنی بالا و منظمی داشتند، به ترتیب با ۴۱ درصد و ۴۵ درصد کاهش خطر ابتلا به زوال عقل مواجه بودند.

مکانیسم تأثیر: از عروق سالم تا مغز پویا
به گزارش سیلاد، به گفته متخصصان، مکانیسم این تأثیر شگرف، چندوجهی است. یکی از راه‌های اصلی، ارتقای سلامت سیستم عروقی است. از آنجا که عوامل خطرزای عروقی مانند فشار خون بالا، دیابت نوع ۲ و اختلالات چربی خون عمدتاً از میانسالی شیوع بیشتری می‌یابند، ورزش در این برهه، نقشی کلیدی در حفظ سلامت رگ‌های مغز ایفا می‌کند.

علاوه بر این، ورزش با بهبود ساختار و عملکرد بافت مغز، کاهش التهاب سیستمیک و کند کردن روند تجمع پروتئین بتا-آمیلوئید (از نشانه‌های اصلی بیماری آلزایمر)، به محافظت از قوای شناختی کمک می‌کند.

جزئیات پژوهش و یک یافته کلیدی
این تحقیق که داده‌های مطالعه مشهور و بلندمدت «قلب فرامینگهام» را تحلیل کرده است، مشارکت‌کنندگان را در سه گروه سنی «جوانی» (۲۶-۴۴ سال)، «میانسالی» (۴۵-۶۴ سال) و «سالمندی» (۶۵-۸۸ سال) مورد بررسی قرار داد. نتیجه قابل تأمل این بود که اگرچه ورزش در جوانی تأثیر مستقیم قابل‌اندازه‌گیری بر کاهش خطر زوال عقل نشان نداد، اما در سنین بالاتر، حتی برای افراد حامل قوی‌ترین ژن خطر آلزایمر (APOE ε4)، فعالیت بدنی بالا با ۶۶ درصد کاهش خطر همراه بود.

هشدار مهم: تدریجی و مستمر آغاز کنید
کارشناسان به افرادی که قصد شروع یا بازگشت به ورزش در میانسالی را دارند، هشدار می‌دهند که برای جلوگیری از آسیب‌های اسکلتی-عضلانی و دلسردی، فعالیت را به صورت تدریجی، با جلسات کوتاه و ملایم آغاز کنند. ایجاد عادت‌های ساده اما پایدار، مانند ۲۰ دقیقه پیاده‌روی روزانه یا انجام حرکات کششی و قدرتی سبک، نقطه آغاز ایده‌آلی محسوب می‌شود.

همخوانی با یافته‌های جهانی و توصیه نهایی
یافته‌های این تحقیق با مطالعات پیشین هم‌خوانی دارد؛ از جمله پژوهشی در سال ۲۰۲۲ که نشان داد حتی ۳۸۰۰ قدم روزانه می‌تواند خطر زوال عقل را ۲۵ درصد کاهش دهد. سازمان بهداشت جهانی نیز حداقل ۱۵۰ تا ۳۰۰ دقیقه فعالیت هوازی با شدت متوسط یا ۷۵ تا ۱۵۰ دقیقه فعالیت شدید در هفته را به همراه تمرینات مقاومتی توصیه می‌کند.

دکتر فیلیپ هوانگ، نویسنده ارشد این مطالعه، با اشاره به اینکه این پژوهش قادر به تعیین دقیق «دوز» مورد نیاز ورزش نبوده، نتیجه می‌گیرد: «پیام اصلی ما روشن است: فعال‌تر بودن در طول روز، در هر سنی که باشید، به ویژه پس از ۴۵ سالگی، می‌تواند یکی از مؤثرترین راهبردها برای حفظ سلامت مغز باشد.»