روابط پاراسوشال؛ صمیمیت خیالی در عصر دیجیتال

روابط پاراسوشال (Parasocial Relationships) به ارتباطات یک‌طرفه‌ای گفته می‌شود که افراد با شخصیت‌های مشهور، اینفلوئنسرها یا حتی شخصیت‌های خیالی برقرار می‌کنند. این نوع رابطه از دیرباز وجود داشته و در گذشته شامل ارتباط ذهنی با فرعون‌ها یا خدایان بوده است، اما با ظهور تلویزیون و سپس شبکه‌های اجتماعی، شکل و شدت آن تغییر کرده است.

به گزارش سیلاد و به نقل از مشبل، در عصر دیجیتال، افراد با دیدن و تعامل با محتوای تولیدشده توسط اینفلوئنسرها، احساس نزدیکی و صمیمیت پیدا می‌کنند. حتی یک لایک یا پاسخ از سوی سلبریتی می‌تواند حس «ارتباط واقعی» را تقویت کند. پلتفرم‌هایی مانند تیک‌تاک و یوتیوب با ویژگی‌هایی مثل پاسخ مستقیم، استوری‌های شخصی و تعامل در کامنت‌ها، این احساس را تشدید کرده‌اند.

روابط پاراسوشال از طریق «تعامل پاراسوشال» شکل می‌گیرند؛ یعنی فرد با دیدن محتوای یک شخصیت، احساس می‌کند او را می‌شناسد یا با او ارتباط دارد. این روابط می‌توانند مثبت باشند و حس تعلق و شادی ایجاد کنند، اما اگر جایگزین روابط واقعی شوند یا فرد تصور کند رابطه‌اش دوطرفه است، می‌توانند آسیب‌زا باشند.
 

پایان این روابط نیز ممکن است زمانی رخ دهد که شخصیت مشهور دیگر «واقعی» به نظر نرسد، بیش‌ازحد تبلیغاتی شود یا مسیر محتوایی‌اش تغییر کند. در این حالت، فرد ممکن است احساس کند مانند یک دوست، از او فاصله گرفته است.

در نهایت، متخصصان تأکید می‌کنند که روابط پاراسوشال در حد متعادل می‌توانند سالم باشند، اما نباید جایگزین روابط انسانی واقعی شوند. تعامل با افراد واقعی برای سلامت روان، عزت نفس و حس تعلق ضروری است.