تینا مزدکی_هیچ تعریف جهانیِ واحدی برای «جنگل» وجود ندارد. اینکه درختها باید تا چه اندازه بلند یا متراکم باشند، یا وسعت نواحی بدون درخت چقدر باشد تا همچنان بخشی از یک جنگل بهحساب آیند، همگی در چارچوبهای مختلف تفسیری متفاوت دارند. در نتیجه، مرز میان جنگلهای پیوسته یا مجزا بهسادگی قابل تعیین نیست.
تفاوت جنگل و بیشه چیست؟
بهطور کلی، جنگل از نظر وسعت و تراکم، گستردهتر از بیشه (درختزار) است. مؤسسهی Woodland Trust نیز اشاره میکند که در معنای اصلی قرون وسطایی، واژهی «جنگل» به منطقهای محفوظ برای شکار اطلاق میشد. در این مفهوم، بیشهها تنها بخشی از جنگلها بودهاند و از این رو، ناحیهای بسیار کوچکتر را شامل میشدند.
بزرگترین جنگلهای جهان؛ آمازون یا تایگا؟
احتمالاً میتوان با اطمینان گفت که جنگل بارانی آمازون بزرگترین جنگل گرمسیری جهان است. این جنگل حدود ۸ میلیون کیلومتر مربع وسعت دارد (طبق اعلام اتحادیهی جهانی حفاظت از طبیعت – IUCN) و در پهنترین بخش خود تا ۱۹۰۰ کیلومتر امتداد مییابد.
با این حال، در مقیاس جهانی، جنگل مخروطی تایگا که بخشهایی از اوراسیا، کانادا و آلاسکا را دربر گرفته است رقیبی جدی برای آمازون محسوب میشود؛ هرچند در نظر گرفتن آن بهعنوان یک جنگل یکپارچه، مستلزم نادیدهگرفتن فاصلهی میانقارهای و اقیانوسهاست.
تایگا؛ بزرگترین زیستبوم خشکی زمین
جنگل بورهآل یا تایگا، که از آمریکای شمالی تا اروپا و آسیا گسترده شده، بزرگترین زیستبوم خشکی در سطح زمین بهشمار میرود و حدود ۱۷ درصد از کل خشکیهای کرهی زمین را پوشش میدهد. این جنگل پهناور که عمدتاً پوشیده از درختان سوزنیبرگ است، نقشی حیاتی در جذب دیاکسید کربن و کاهش آثار تغییرات اقلیمی دارد.
تایگا زیستگاه گونههای شاخصی مانند گوزن شمالی، خرس، گرگ و پرندگان مهاجر است. افزون بر آن، جوامع بومی برای نسلها به منابع طبیعی این جنگل وابسته بودهاند و شیوهی زندگیشان بهطور عمیقی با این بومسازگان گره خورده است.
با وجود ارزش زیستمحیطی بینظیر، جنگل تایگا نیز همچون بسیاری از زیستبومهای دیگر، با تهدیداتی جدی مانند برداشت بیرویهی چوب و گسترش فعالیتهای صنعتی روبهروست. گرچه بهدلیل طبقهبندی آن بهعنوان یک زیستبوم خشکی، معمولاً در فهرست ۱۰ جنگل بزرگ جهان جای نمیگیرد، اما وسعت شگفتانگیز و کارکردهای بومشناختی حیاتیاش، آن را شایستهی توجه، شناسایی و حفاظت ویژه میسازد. حفظ یکپارچگی زیستمحیطی تایگا نهتنها برای تنوع زیستی، بلکه برای آیندهی پایدار سیارهی ما ضرورت دارد.
منبع: green و discoverwildlife
58323
