غزال زیاری: اگر قرار باشد روزی انسانها در جایی غیر از زمین خانهسازی کنند، سیاره مریخ بهترین گزینه به نظر میرسد. از آنجاکه مریخ یک دنیای جهنمی نیست، سطوح همواری دارد که میتوانیم روی آن بایستیم و در حاشیه منطقه قابل سکونت قرار دارد و احتمال میرود که در آن آب مایع میتواند وجود داشته باشد، از سایر گزینهها جلوتر است.
اما برای تبدیل کردن مریخ به مکانی که بتوانیم آن را خانه بنامیم، باید کارهای زیادی انجام دهیم.
کاشتن گیاهان در این سیاره به این منظور که مقداری از گاز دیاکسید کربن موجود در جو ۹۵ درصدی آن را به اکسیژن قابلتنفس تبدیل کنند، یک شروع خوب خواهد بود؛ اما حالا تیمی تحقیقاتی بر این موضوع تمرکز کردهاند که آیا موجود زنده خاصی هست که بتواند در سیاره سرخ زنده بماند یا نه.
این موجود سرسخت چیست؟
تحقیقات اخیر نشان داده گلسنگها همان موجوداتی هستند که میتوانند شروع حیات زمینی در مریخ باشند. گلسنگها در اکوسیستمهای مختلفی در سراسر دنیا زندگی میکنند و حتی در محیطهای شدید مانند بیابانهای داغ و نواحی قطبی سرد نقش ویژهای دارند.
طبق توضیح نویسندگان این مقاله، گلسنگها موجوداتی «سختجان» هستند که قادرند تا در دماهای بسیار پایین، تابش شدید و کمبود آب بهصورت طولانیمدت زنده بمانند. توانایی شگفتانگیز گلسنگها برای تاب آوردن در شرایط سخت باعث شده که این موجودات بهعنوان گزینههایی برای زنده ماندن در محیطهای فضایی در نظر گرفته شوند.
گلسنگ که اساساً یک کلونی هیبریدی از قارچ و جلبکها و یا سیانو باکتریهاست، به دلیل انتقال به وضعیت غیر متابولیک به نام آندروبیوز در شرایط خشکی و همچنین توانایی طبیعیاش در تحمل شرایط تابش شدید UV، بهویژه در این محیطهای سخت مقاومت و دوام بالایی دارد.
آزمایش در شرایط شبیهسازیشده مریخی
محققان با آزمایش رشد این موجودات در شرایط زمین (ازجمله در توندراهای قطبی و بیابانهای داغ و خشک)، در ادامه دو گونه گلسنگ را به مدت پنج ساعت در شرایط شبیهسازیشده مریخی آزمایش کردند. این دو گونه یعنی Diploschistes muscorum و Cetraria aculeata بودند که به دلیل ویژگیهای متنوعشان انتخاب شدند و در جریان این آزمایش در معرض شبیهسازی نوسانات دمایی شدید، تابش اشعه X، فشار و جو مریخ قرار گرفتند.
گونه Cetraria aculeata نتوانست در برابر تابش بهاندازهای که انتظار میرفت مقاوم باشد و تیم تحقیقاتی درنهایت به این نتیجه رسید که Diploschistes muscorum میتواند گزینه خوبی برای زندگی در مریخ باشد.
کایجا اسکوبالا، نویسنده اصلی مقاله دراینباره توضیح داد: «مطالعه ما برای اولین بار نشان میدهد که در محیطی شبیه به سطح مریخ، متابولیسم شریک قارچی در همزیستی گلسنگها همچنان فعال باقی میماند. ما متوجه شدیم که Diploschistes muscorum قادر است فرآیندهای متابولیکش را حتی در این محیط نیز انجام دهد و بهطور مؤثری مکانیسمهای دفاعی خود را فعال کند.»
او ادامه داد: «این یافتهها باعث افزایش درک ما را از فرآیندهای زیستی تحت شرایط شبیهسازیشده مریخ شده و نشان میدهند که چگونه موجودات مرطوب در برابر تابش یونیزه (یکی از چالشهای اساسی برای بقا و سکونت در مریخ) واکنش نشان میدهند. درنهایت، این تحقیق درک ما از سازگاری گلسنگها و پتانسیلشان برای زندگی در محیطهای فرازمینی را عمیقتر میکند.»
باوجودی که محققان به یافتههای امیدوارکنندهای دستیافتهاند ولی هنوز زمان آن نرسیده که گلسنگها را به مریخ ارسال کنیم. طبق برنامهریزیهای انجامشده، مطالعات بیشتری برای بررسی تأثیرات قرار گرفتن در معرض بلندمدت شرایط مریخی در حال انجام است.
منبع: iflscience
۵۸۳۲۱
