به گزارش سیلاد، روزنامه اسرائیلی جرزالم پست در تحلیلی به تمایل مذاکره ایران و آمریکا پرداخت و با عنوان ایران به چه دلیل مشتاق دور دوم مذاکرات هستهای با آمریکا است؟ نوشت:
اسماعیل بقایی سخنگوی وزارت خارجه ایران درباره گفتگوهای اخیر با ایالات متحده و گامهای بعدی آنها گفت: «گفتگوها در عمان در 12 آوریل دور اول بود و انتظار میرود دورهای بیشتری برگزار شود.»
بقایی در مصاحبهای در 13 آوریل گفت: «ما بارها گفتهایم و در عمل نشان دادهایم که هیچ نگرانی یا مانعی برای اعتمادسازی در مورد ماهیت صلحآمیز برنامه هستهای ایران نداریم.»
او در ادامه خاطرنشان کرد: «ما در عمل طی دو دهه گذشته این را ثابت کردهایم و همه میدانند که چه اتفاقی برای آن توافق افتاد، ایران کاملاً به تعهدات خود پایبند بود و در نهایت ایالات متحده به طور یکجانبه از آن خارج شد.» این اشاره به توافق قبلی ایران در سال 2015 بود که رئیس جمهور دونالد ترامپ تصمیم گرفت در دوره اول ریاست جمهوری خود از آن خارج شود. ایرانیها اکنون در حال بحث در مورد این هستند که چه قالبی ممکن است در دومین نشست شکل بگیرد.
رسانههای دولتی ایران اعلام کردند: «روز شنبه، مذاکرهکنندگان ارشد ایران و ایالات متحده دیدگاههای دولتهای متبوع خود را درباره برنامه هستهای ایران و رفع تحریمها علیه جمهوری اسلامی از طریق بدر بن حمد البوسعیدی، وزیر امور خارجه عمان، تبادل کردند.»
در خبر ایرنا همچنین آمده است: «در پی این گفتگوها، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، که ریاست هیئت ایرانی را بر عهده داشت، از وزیر امور خارجه عمان به دلیل تسهیل مذاکرات قدردانی کرد و خاطرنشان کرد که البوسعیدی به طور فعال بین دو هیئت در رفت و آمد بود تا پیامهای آنها را منتقل کند.»
عراقچی افزود: «طرفین تمایل خود را برای پیشبرد گفتگوها و دستیابی به توافقی که مورد قبول طرفین باشد، نشان دادند.» ایران میگوید نمیخواهد در این گفتگوها “وقت تلف کند”. خواهان دیدن پیشرفت است.
روسیه که در مورد اوکراین نیز با ایالات متحده در حال گفتگو است، از گفتگوهای ایران و ایالات متحده تمجید کرد. به نقل از آندری رودنکو، معاون وزیر امور خارجه روسیه در خبرگزاری ریانووستی روسیه، مسکو همیشه هر گونه مذاکره را بر اساس نتایج آن قضاوت میکند. با این حال، رسانههای دولتی ایران اعلام کردند که روسیه از این گفتگوها استقبال کرده است.
مسکو و تهران با یکدیگر همکاری نزدیک دارند. روسیه ممکن است گفتگوهای خود با ایالات متحده را با گفتگوهای ایران مرتبط بداند. استیو ویتکاف، فرستاده ایالات متحده، در هر دو گفتگو شرکت دارد.
ایرنا خبرگزاری ایران خاطرنشان کرد: «این دیپلمات روسی تأکید کرد که مسکو تنها در صورتی خوشحال خواهد شد که نتایج مثبتی از مذاکرات حاصل شود.»
میخائیل اولیانوف، نماینده دائم روسیه در سازمانهای بینالمللی در وین، در حساب تلگرامی خود خاطرنشان کرد: «در مورد نتایج نشست در عمان، هم ایرانیها و هم آمریکاییها مذاکرات را مثبت و سازنده توصیف کردند. این اطمینانبخش است.»
قطر نیز از این گفتگوها خرسند است. دوحه از روابط مثبتی با ایران برخوردار است. همچنین میزبان یک پایگاه نظامی ایالات متحده است و از حماس حمایت میکند. رسانههای دولتی ایران گزارش دادند: «نخستوزیر قطر گفتگوی تلفنی با عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، که ریاست تیم مذاکره کننده ایرانی را در گفتگو با نمایندگان ایالات متحده در عمان بر عهده داشت، انجام داد.»
نخستوزیر و وزیر امور خارجه قطر، محمد بن عبدالرحمن بن جاسم بن جابر آل ثانی، از دور اول مذاکرات غیرمستقیم بین ایران و ایالات متحده استقبال کرد و آمادگی دوحه را برای کمک در گفتگوهایی که قرار است هفته آینده ادامه یابد، اعلام کرد.
مجید تخت روانچی، معاون وزیر امور خارجه ایران در امور سیاسی، مجلس ایران را در جریان دور اول مذاکرات غیرمستقیم قرار داد. علاوه بر این، ابراهیم رضایی، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، گفت که تخت روانچی پیشتر در جلسهای شرکت کرده بود تا محتوای مذاکرات را تشریح کند.
ایرنا در گزارشی افزود: «در این نشست، تخت روانچی تاکید کرد که طرف ایرانی استفاده از تهدید از سوی طرف مقابل را رد کرده و تصریح کرده است که ایران به هرگونه اقدام خصمانه پاسخ متقابل خواهد داد.» این گزارش به مجلس خوشبینانه بود. همچنین خاطرنشان کرد که به نظر میرسد ایالات متحده انعطافپذیر است و احتمالاً خواهان جنگ نیست. این گزارش همچنین اشاره کرد که ایالات متحده میتواند در ایران سرمایهگذاری کند.
امارات متحده عربی در مورد مذاکره با ایران گفتگو میکند
امارات متحده عربی نیز در مورد این گفتگوها با ایران گفتگو کرد. به گزارش رسانههای دولتی ایران، عراقچی با همتای اماراتی خود، شیخ عبدالله بن زاید آل نهیان، گفتگو کرد. «عراقچی شیخ عبدالله بن زاید آل نهیان را در جریان گفتگوها قرار داد که به طور غیرمستقیم از طریق میانجیگران عمانی در مسقط در روز شنبه برگزار شد.» امارات متحده عربی نیز از این گفتگوها تمجید کرد.
اهداف پشت پرده تهران؛ فراتر از هستهای؟
تمایل ایران به ادامه مذاکرات نهتنها از منظر اقتصادی و لغو تحریمها بلکه به دلیل شرایط پیچیده منطقهای و ائتلافهای جدید جهانی است. برخی تحلیلگران معتقدند که تهران تلاش دارد از فضای مذاکره برای باز کردن کانالهای ارتباطی جدید با غرب بهرهبرداری کند و جایگاه خود را در تحولات منطقهای بازتعریف کند.
کشورهایی مانند روسیه، قطر، امارات و عمان از این روند استقبال کردهاند. روسیه مذاکرات را سازنده توصیف کرده و قطر با وجود روابط نزدیک با هر دو طرف، اعلام آمادگی برای تسهیل ادامه گفتگوها کرده است.
مجلس ایران نیز با دریافت گزارش از تیم مذاکرهکننده، فضا را مثبت ارزیابی کرده و اعلام کرده که آمریکا این بار مواضع نرمتری داشته است. با این حال تأکید شده که ایران با هرگونه تهدید، قاطعانه برخورد خواهد کرد.
این مذاکرات ممکن است آغازی برای بازسازی روابط پرتنش تهران و واشنگتن باشد. گرچه مسیر پیچیده است، اما نشانهها از هر دو طرف نشان میدهد که تمایل برای حلوفصل دیپلماتیک وجود دارد.
315 315