احتمال عبور دائمی گرمایش زمین از مرز ۱/۵ درجه

یک پژوهش جدید از مرکز تحقیقات زیست‌محیطی هلم‌هولتس در شهر لایپزیگ آلمان، یافته‌های نگران‌کننده‌ای را از اهمیت این نقطه عطف منفی ارائه می‌دهد.

پژوهشگران امور اقلیمی معمولاً برای محاسبات خود یک بازه زمانی طولانی‌تر ۲۰ ساله را در نظر می‌گیرند. اما اکنون امانوئل بواکوآ و همکارانش کارل-فریدریش شلویسنر و یاکوب چایشلر، از مرکز تحقیقات زیست‌محیطی هلم‌هولتس، به جستجوی پاسخی برای این پرسش پرداخته‌اند که آیا می‌توان از همین سال گرم ۲۰۲۴ برای سال‌های آینده نتیجه‌گیری‌هایی کرد.

گرایش روشن یک روند تاریخی
چایشلر رویکرد تحقیقاتی پژوهش مزبور را این‌گونه توضیح می‌دهد: «مدت‌ها گفته می‌شد اگر یک سال دمای جهانی از ۱/۵ درجه بالاتر برود، به این معنی نیست که توافق پاریس شکست خورده است، زیرا این توافق بر اساس یک بازه زمانی طولانی‌تر تعریف شده است. ما می‌خواستیم این موضوع را دقیق‌تر بررسی کنیم.»

این دانشمندان برای مطالعه خود از داده‌های ایستگاه‌های هواشناسی پراکنده در سراسر جهان استفاده کرده‌اند و بدین ترتیب توانسته‌اند روند تغییرات دما را با دقت بالایی ترسیم کنند.

طبق این بررسی‌ها، برای مثال در دهه ۱۹۸۰ میلادی میانگین دمای سالانه برای اولین بار ۰/۶ درجه سانتی‌گراد بالاتر از سطح پیشاصنعتی قرار گرفته است؛ نرخی که در ۲۰ سال پس از آن به‌طور متوسط یا ثابت مانده یا افزایش یافته است. این روند برای تمام رکوردهای دمایی سال‌های اخیر نیز صدق می‌کند.

آن‌گونه که چایشلر تاکید می‌کند، نتایج کاملاً واضح هستند: «ما در گذشته دیده‌ایم که وقتی از یک مرز دمایی خاص عبور می‌کنیم، این افزایش در میانگین بلندمدت نیز همچنان باقی می‌ماند و دیگر به دمای پایین‌تر بازنمی‌گردیم. و در مدل‌های اقلیمی نیز دیده‌ایم که این امر برای آستانه ۱/۵ درجه سانتی‌گراد نیز صادق است.»

وضعیت خطیر آلمان
وضعیت در آلمان به‌ویژه نگران‌کننده است، زیرا دما در این کشور تاکنون حدود ۱/۷ درجه سانتی‌گراد افزایش یافته است. دلیل این امر گرم شدن سریع‌تر سطوح زمین به نسبت میانگین جهانی است.

یوخم ماروتسکه، از موسسه هواشناسی ماکس پلانک در هامبورگ، نسبت به پیامدهای گرمایش زمین برای آلمان هشدار می‌دهد. به گفته او، موج‌های گرمایی شدیدتر و پیاپی، افزایش بارش‌های سنگین و نیز بالا رفتن خطر خشکسالی‌ها و سیلاب‌ها از جمله عواقب این روند خواهند بود.

کورسوی امید
با وجود این یافته‌های نگران‌کننده، هنوز روزنه‌های امیدی وجود دارد. به گفته ماروتسکه، مطالعه مزبور نشان می‌دهد که در صورت اقدام سریع می‌توان گرمایش را در سطح یک‌ونیم درجه ثابت نگه داشت یا دست‌کم آن را، برای رسیدن به یکی از اهداف مهم توافق اقلیمی پاریس، به دو درجه محدود کرد.

با این حال، ماروتسکه سیاستمداران را به شدت مورد انتقاد قرار می‌دهد و می‌گوید: «سیاست چشمان خود را بر روی واقعیت بسته‌ است.»

این کارشناس با بیان اینکه “پیام واضح است” تاکید می‌کند: «ما نه تنها باید خود را برای شرایط اقلیمی سخت‌تر آماده سازیم، بلکه باید همین حالا قاطعانه برای جلوگیری از وخیم‌تر شدن اوضاع اقدام کنیم.»