حساسیت افکار عمومی، در خصوص نحوه تعامل روسیه با ایران، ریشه تاریخی دارد. از این روست که هر خبری در این باره، به سرعت جا باز می کند. خاصه اگر، درباره دریای خزر باشد. از این روست که از علی اصولی، مدیرعامل شرکت نفت خزر، می خواهم در این باره به صراحت اظهار نظر کند: «اولا اظهارات رئیس انجمن صنفی گاز مایع CNG، درباره دریای خزر، هیچ سنخیتی با جایگاه و مسئولیت ایشان ندارد. دوما اظهارات ایشان بی پایه و نادرست است و بنده به واسطه مسئولیت در شرکتی که اکتشاف، توسعه و تولید از بلوکی های نفتی و گازی دریای خزر را بر عهده دارد، ااطلاعات ارائه شده توسط ایشان را نادرست می دانم و تکذیب می کنم.»
مدیرعامل نفت خزر: «تاکنون در دریای خزر مخزن گازی کشف نکرده ایم»
سال 1379، با انجام مطالعات کلی توسط گروه مطالعاتی خزر جنوبی (SGSC)، 46 بلوک هیدروکربوری کوچک و بزرگ در دریای خزر شناسایی می شود. بعد از آن، با انجام مطالعات پیشرفته تر و لرزه نگاری، (بدون حفر چاه) 8 بلوک بعنوان ساختارهایی با پناسیل بالا شناخته می شوند. گروه مطالعاتی خزر جنوبی، برای اینکه اطلاعات دقیق تری از ساختارها بدست بیاورد، همان سال ها، مطالعات کشورهای آذربایجان و ترکمنستان را هم می خرد. در این گروه مطالعاتی، شرکت شل هم حضور داشته و عملا مطالعات را راهبری می کرده است.
از مدیرعامل شرکت نفت خزر می پرسم: «آخرین وضعیت اکتشاف و تولید نفت یا گاز از این 8 بلوک نفتی یا گازی چیست؟» علی اصولی با بیان اینکه بعد از لرزه نگاری سه بعدی از این 8 بلوک، مشخص شد که لایه های هیدروکربوری در آبهای عمیق دریای خزر قرار دارند؛ پاسخ داد: «ایران، اولین بار در سال 1388، حفاری در یکی از این 8 بلوک را آغاز کرد. (بلوک شماره 6). اردیبهشت سال 1391 اولین چاه ایران در دریای خزر (با عمق حدود 2500 منر) با موفقیت به لایه نفتی رسید. بنابراین چاه دوم اکتشافی را نیز در همان بلوک (با عمق حدود 3500 متر) حفاری کردیم.» علی اصولی سپس تاکید می کند: «تاکنون در دریای خزر مخزن گازی کشف نکرده ایم.»
اصولی: «برای استخراج نفت در دریای خزر با روس ها مذاکره ای نکرده ایم»
روس ها، قبلا پیش نویس قرارداد دولتی در بخش هایی مختلف را به ایران پیشنهاد کرده بودند که در برخی موارد با قوانین داخلی ایران مطابقت نداشت. ایران هم آن را نپذیرفت. حالا از علی اصولی، مدیرعامل شرکت نفت خزر می پرسم:
· آیا برای استخراج نفت و گاز از دریای خزر با روس ها مذاکره ای کرده بودید؟ یا آنها پیشنهاد یا توصیه ای در این باره به شما داشته اند؟
– «ایران درباره فعالیت های مرتبط با اکتشاف، توسعه و تولید نفت و گاز خود در دریای خزر به هیچ وجه با روسیه مذاکره ای نداشته است. ولی جلسات زیادی با روسها در زمینه همکاری های مشترک در زمینه محیط زیست و مانند آن داشته ایم.»
مطلع شدم شرکت نفت خزر با شرکت های روسی زاروبژنفت، گازپروم و لوک اویل در زمینه مطالعات زمین شناسی و تکتولوژی لرزه نگاری پیش از این مذاکره کرده است. هر چند روس ها در همین زمینه ها هم با ایران همکاری نکرده اند؛ چرا که تجربه حفاری در آب های عمیق را ندارند. شرکت های نفتی روسیه، بیشتر تمایل دارند تا در بلوک های نفتی و گازی جنوب ایران مشارکت کنند. آن هم البته در شرایط غیر تحریمی. جدا از این، اگر شرکتی از روسیه خواسته با شرکت های ایران همکاری کند؛ بدنبال فروش تجهیزات روسی بوده تا مشارکت!
اطلاعات نادرست رئیس انجمن صنفی CNG!
برای اینکه بدانم رئیس انجمن صنفی CNG اطلاعات خود را درباره بلوک ها و چاه های نفتی دریای خزر از چه منابعی دریافت کرده است با اردشیر دادرس، تماس گرفتم. پاسخی دریافت نکردم. دو منبع مسئول مرتبط با همکاری های ایران و روسیه و دریای خزر، که با ایشان مصاحبه کرده ام؛ اطلاعات ارائه شده توسط دادرس را خلاف واقع دانسته اند.
ماجرای تولید 125 هزار بشکه نفت در دریای خزر
ماجرای تولید نفت در دریای خزر اما روی دیگری هم دارد. ایران جز دو حلفه چاه اکتشافی، که از قبل حفر کرده و به نفت رسیده است، فعلا چاه دبگری در دریای خزر ندارد. در دولت قبل، شرکت نفت خزر، برنامه ای برای حفاری 12 حلفه ارائه کرده بود تا در یک دوره 25 ساله، نهایتا روزانه 125 هزار بشکه نفت تولید کند. این برنامه 12 میلیارد دلار پول لازم دارد. برای استخراج نفت از دریای خزر لازم است، این پول هر چه سریعتر از سوی دولت یا سرمایه گذار خارجی تامین شود. آن هم با جذب تکنولوژی پیشرفته استخراج از آبهای عمیق. جذب این سرمایه گذاری و تکنولوژی امکان ندارد مگر اینکه تحریم ها لغو شود. وگرنه با این شرایط کشور تامین 12 میلیارد دلار برای پروژه نفتی گران دریای خزر دور از ذهن است.
