زنگ خطر قطع گاز در زمستان
ایرانیها در مصرف انرژی یکی از بدمصرفترین ملتهای جهان هستند. تا آنجا که بر اساس آمار اعلام شده از سوی آژانس بینالمللی انرژی، ایران رتبه نخست را در پرداخت یارانه انرژی جهان به خود اختصاص داده است.
ایران در سال گذشته حدود پنج میلیارد دلار یارانه در بخش نفت، ۱۲.۵ میلیارد دلار در بخش برق و ۱۲.۲ میلیارد دلار در بخش گاز پرداخت کرده است که در مجموع ۲۹.۵ میلیارد دلار یارانه به انرژی اختصاص داده است.
این در شرایطی است که مجموع یارانه پرداخت شده انرژی در جهان عددی حدود ۱۸۱ میلیارد دلار بوده است. بنابراین ایران در سال گذشته ۱۶.۲ درصد از کل یارانه پرداخت شده به حاملهای انرژی را به خود اختصاص داده است.
مجموع یارانه پرداخت شده به بخش گاز در سال ۲۰۲۰ حدود ۳۵ میلیارد لار بوده که ایران با پرداخت ۱۲.۲ میلیارد دلار یارانه در این بخش سهمی حدود ۳۵ درصدی را به خود اختصاص داده است.
این در حالی است که ایران اگرچه دومین کشور دارنده ذخایر گاز جهان است و ظرفیت تولید گاز آن نیز بیش از یک میلیارد متر مکعب در روز است، اما برای تامین سوخت زمستانی نیروگاهها با مشکل رو به رو است.
وزیر نفت نیز پیش از این با بیان اینکه درسال گذشته حدود ۱۶۰ میلیون متر مکعب در بعضی از روزهای فصل سرد بخصوص در استانهای شمال و شمال شرق کشور کسری گاز داشتیم، گفت: امسال پیشبینی میکنیم که با روند رشد مصرف در کشور که بین ۸ تا ۱۰ درصد است، در فصل سرد تا ۲۰۰ میلیون متر مکعب در روز کسری گاز داشته باشیم، به همین خاطر جلسات تامین سوخت زمستانی را شروع کردیم.
با این حال کمبود گاز در زمستان بسیار جدی است. در سالهای گذشته نیز اگرچه دیگر قطعی گاز بخش خانگی بهویژه در استانهای شمالی اتفاق نیفتاد، اما نیروگاهها با کاهش گاز رسانی در زمستان دست به گریبان بودند.
این موضوع در کنار پایینبودن بازده نیروگاههای کشور، زنگ خطری برای قطعی برق در زمستان است.
آمارها نشان میدهد در زمستان سال گذشته در برخی روزها، گاز تحویلی به نیروگاهها به زیر ۷۰ میلیون مترمکعب در روز رسید. این در حالی است که اگر نیروگاههای کشور بخواهند با همه ظرفیت خود کار کنند سوختی معادل ۱۹۰ میلیون متر مکعب گاز در روز نیاز دارند.
بنابراین بقیه سوخت مورد نیاز نیروگاهها در زمستان به وسیله سوخت مایع تامین شده است.
امسال اگرچه در ۶ ماهه اول سال آنگونه که مدیر دیسپچینگ شرکت ملی گاز ایران اعلام کرده، مصرف گاز در مقایسه با مدت مشابه سال قبل حدود یک درصد کاهش داشته اما با اولین نسیم پاییزی و خنکشدن نسبی هوا در اغلب نقاط کشور، مصرف گاز نیز افزایشی شده است.
آمارهای شرکت ملی گاز ایران نشان میدهد که در روز ۱۳ مهر امسال، مصرف گاز به ۵۸۱ میلیون متر مکعب در روز رسیده است. این در حالی است که سال گذشته در همین روز، ایرانی ها ۵۶۷ میلیون متر مکعب گاز مصرف کردهاند.
ادامه روند افزایشی مصرف گاز در کشور، علاوه بر آنکه میتواند سوخترسانی به نیروگاهها را با مشکل رو به رو کرده و پایداری شبکه برق را به خطر بیاندازد، در ادامه ممکن است به قطع گاز برخی از مناطق کشور در روزهای سرد سال بیانجامد.
به گزارش ایرنا، براساس تراز سال ۹۷، مصرف فعلی انرژی کشور معادل ۶.۳ میلیون بشکه نفت در روز است که چنانچه برنامههای بهینهسازی انجام شود، قابلیت صرفهجویی ۵۰ درصدی مصرف انرژی وجود خواهد داشت.
در طول دهههای اخیر عرضه انرژی اولیه کشور بطور متوسط سالانه سه درصد رشد داشته و با توجه به رشد تولید ناخالص داخلی موجب روند افزایشی شدت مصرف انرژی اولیه شده است. در حالی که شدت مصرف انرژی جهان در طول دهههای گذشته روند کاهشی داشته است.
شدت عرضه انرژی در ایران بیش از سه برابر متوسط جهانی است و ایران از نظر میزان عرضه انرژی نزدیک به کشور آلمان است اما شدت انرژی ایران ۶ برابر آلمان است.
این در شرایطی است که میزان تولید ناخالص آلمان با توجه به شاخص برابری قدرت خرید بیش از سه برابر و بدون در نظر گرفتن این شاخص ۶ برابر ایران است و این اعداد نشان میدهد مصرف انرژی در ایران در خدمت بخش غیر مولد است.
223227
