جرقه پنجشیر
تحقق چنین امری می تواند چالش های موجود را از پیش روی طالبان بردارد و به عنوان عضوی از حکومت در آینده سیاسی افغانستان سهیم باشد. با گذشت هفته ها از سقوط دولت افغانستان و تسخیر این کشور توسط گروه طالبان، منطقه پنجشیر همچنان محلی پرمناقشه و صحنه نبرد بین گروه های مقاومت و طالبان در روزهای اخیر بوده است. با وجود چنین فضایی در افغانستان، گروه طالبان ادعا می کند کهآمادگیها برای اعلام دولت جدید در حال نهایی شدن است و در این بین هیچ مانعی نیز وجود ندارد. اما با بررسی دقیق تر می توان دریافت که گروه طالبان در این مسیر با مشکلات اساسی روبرو است. اولین و مهمترین چالش اصلی، مسأله ایدئولوژی است؛ در این راستا گروه طالبان از عقاید و افکار خاص خود برخوردار است که به ناچار مجبور به اعمال آن در حکومت آتی هستند. معضل اصلی اینجاست که اگر این گروه بخواهد این افکار و عقاید را اعمال کند با مخالفت های جدی در داخل و خارج روبرو خواهد شد. اگر از اعمال این افکار و عقاید نیز صرفنظر کنند، با یک سری از موانع و مخالفت هایی در داخل گروه مواجه خواهند شد. بدین ترتیب این دوراهی مهم ترین چالش و موضوع اصلی طالبان به شمار می رود.
با وجود فشارهای داخلی در افغانستان و همچنین فشارهای خارجی، گروه طالبان به ناچار مجبور به اتخاذ رفتاری است که در نهایت بتوانند سیاست ها و حکومت خود تداوم بخشند. در غیر این صورت اگر تجربیات دهه های گذشته یعنی سال ۱۳۷۰ از نو تکرار شوند، طالبان برای حکومتداری با چالش های مهم و جدی روبرو خواهد شد. بنا به همین دلایل است که با گذشت مدت زمان نسبتا زیادی از تصرف خاک افغانستان، گروه طالبان هنوز قادر به آن نبوده تا به یک جمع بندی در مورد نوع سیاست ها و قالب حکومت آتی دست یابد. البته می توان قسمتی از این فرآیند را طبیعی تلقی کرد؛ چرا که بخشی از موفقیت های گروه طالبان به طور ناگهانی به دست آمد. از طرفی با توجه به فعالیت های طولانی مدت سیاسی و نظامی طالبان، نوع حکومت این گروه نیز باید از پیش تعیین شده باشد که چنین امری نیز غیرطبیعی محسوب می شود.
آنچه که گروه طالبان را بیش از پیش با چالش مواجه می کند سایه آینده افغانستان است. آنها بیم از آن دارند که جامعه افغانستان در آینده همچون آتشی زیر خاکستر عمل کند. جرقه کنونی نیز در حال حاضر از پنجشیر خورده است که می تواند به سمت ولایات شمالی و سپس جنوبی یعنی مناطق پشتون نشین کشیده شود.
بنابراین شاهد هستیم که با وجود این موارد روند پیشرفت تحولات سیاسی با محوریت طالبان در افغانستان به کُندی سپری می شود. در این بین راه های برون رفتی نیز از این وضعیت وجود دارد که اگر مبنا بر اساس هزینه و فایده باشد، کافی است گروه طالبان بر اساس یک نگرش معقول دولتی فراگیر را در افغانستان تشکیل دهد؛ دولتی که اعضای آن مورد قبول مردم و جامعه افغانستان باشد. تحقق چنین امری می تواند چالش های موجود را از پیش روی طالبان بردارد و به عنوان عضوی از حکومت در آینده سیاسی افغانستان سهیم باشد.
310311