آیا با کاهش کلسترول در مغز می‌توان با آلزایمر مقابله کرد؟

یکی از موارد جالب توجه درباره پژوهش‌ها پیرامون آلزایمر، ارتباط این بیماری با میزان کلسترول مغز است. مطالعات از ارتباط میان افزایش سرعت پیشروی آلزایمر و کلسترول درون مغز خبر می‌دهند و حالا پژوهشی جدید، اطلاعات بیشتری در این زمینه در اختیارمان قرار می‌دهد.

هنوز بطور دقیق نمی‌دانیم چه چیزی منجر به شروع آلزایمر می‌شود، اما یکی از فرضیه‌های مهم شکل‌گیری پلاک‌های سمی درون مغز است که «آمیلوئید بتا» و «تاو» نام دارند. تجمع خوشه‌های این پلاک‌های پروتئینی و درهم‌تنیدگی آن‌ها اطراف سلول‌های مغزی، روی عملکرد شناختی تاثیر می‌گذارد و به همین دلیل پژوهشگران روی نحوه شکل‌گیری و جلوگیری از چنین موضوعی تمرکز کرده‌اند.

پژوهشی در سال ۲۰۱۸ مدارکی مبنی بر نقش بزرگ کلسترول مغز در شکل‌گیری خوشه‌های آمیلوئید بتا ارائه کرد. بطور دقیق‌تر، مدلسازی آزمایشگاهی این تحقیق نشان داد که کلسترول موجود در لیپیدهای غشایی اطراف سلول‌های مغز می‌توانند تجمع آمیلوئید بتا را تا ۲۰ برابر سریعتر کند.

حالا پژوهش جدید تیم دانشمندان «Scripps Research»، اطلاعات بیشتری درباره ارتباط میان کلسترول مغز و شکل‌گیری این خوشه‌ها ارائه می‌کند. این پژوهش جزئیات یک زنجیره پیام‌رسانی را به تصویر می‌کشد که منجر به افزایش تولید پروتئین‌های دردساز می‌شود و همچنین نقش مهم سلول‌های «آستروسیت» در این فرایند را نشان می‌دهد.

دانشمندان با میکروسکوپ رزولوشن بالا سلول‌های مغزی موش‌های زنده را مورد بررسی قرار دادند و روی تولید کلسترول توسط آستروسیت‌ها تمرکز کردند. طبق مشاهدات، سلول‌های آستروسیت توسط پروتئین‌های apoE به غشای بیرونی نورون‌ها منتقل می‌شوند، جایی که تجمع کلسترول وجود دارد.

پژوهشگران همچنین به پروتئینی به نام «APP» در غشای عصبی دست پیدا کردند که آمیلوئید بتا تولید می‌کند. با ورود apoE به این ناحیه همراه با آستروسیت، APP با آن‌ها ارتباط برقرار می‌کند که تولید آمیلوئید بتا را در پی دارد. این نقطه تماس برای دانشمندان اهمیت دارد و می‌خواهند آن را مورد بررسی قرار دهند.

دانشمندان یک موش پیر را به گونه‌ای مهندسی کردند که به میزان اضافه آمیلوئید بتا و در نهایت پلاک‌های سمی تولید کند. در ادامه دانشمندان زنجیره را قطع کردند و مانع از تولید کلسترول در مغز شدند که نتیجه‌اش، بازگشت آمیلوئید بتا به سطح طبیعی بود و پلاک‌ها هم ناپدید شدند.

به گفته پژوهشگران، کلسترول وظیفه ارسال سیگنال در نورون‌ها را برعهده دارد که می‌تواند میزان تولید آمیلوئید بتا را تشخیص دهد. در این فرایند، apoE کلسترول را به نورون‌ها می‌برد و روی ریسک ابتلا به آلزایمر نقش دارد.

باید به این موضوع اشاره کنیم که با حذف کامل کلسترول از نورون‌ها نمی‌توان مانع از بروز آلزایمر شد چرا که کلسترول برای تعیین یک محدوده مناسب برای تولید آمیلوئید بتا و عملکرد شناختی طبیعی موردنیاز است.

اگرچه تحقیق اخیر اطلاعات بیشتری درباره ارتباط میان کلسترول و پروتئین‌ها درون مغز در اختیارمان قرار می‌دهد، اما همچنان به پژوهش‌های بیشتری نیاز است. محققان در ادامه می‌خواهند ریسک‌های ژنتیکی و سایر عوامل مانند التهاب مغز را مورد بررسی قرار دهند.