گرمازدگی و کم آبی چه بلایی بر سر بدن می‌آورد؟

دکتر مرجان مهدوی روشن یکی از مهمترین مولفه های سلامت بدن را آب دانست و اظهار کرد: ۶۰ درصد وزن بدن ما را آب تشکیل می دهد و لذا آب بدن افراد باید در حد مناسب باشد تا دچار کم آبی نشوند.

وی با بیان اینکه گرمای هوا می تواند بر روی آب بدن انسان اثرگذار باشد، تصریح کرد: یکی از مشکلات اصلی فصل گرم ایجاد کم آبی است و کم آبی در عملکرد ارگان های بدن اختلال ایجاد می کند، زیرا آب در واکنش های بدن نقش مهمی دارد و عملکرد سلول ها به آب وابسته است.

این متخصص تغذیه، با اشاره به اهمیت آب در تقویت سیستم ایمنی بدن، افزود: آب به هضم مواد غذایی کمک می کند و لذا افرادی که دچار کم آبی و عوارض گرمازدگی می شوند، سوءهاضمه و مشکلات گوارشی پیدا می کنند.

مهدوی، با بیان اینکه آب از طریق دفع سموم و مواد زاید به تقویت سیستم ایمنی بدن کمک می کند، ادامه داد: یکی از پیامدهای گرمای هوا و گرمازدگی، تضعیف سیستم ایمنی بدن است. همچنین عملکرد جریان خون در بدن به آب وابسته است و با کم آبی حجم خون کاهش می یابد. کم آبی و گرمای هوا موجب افزایش فشار خون شده و شانس مشکلات قلبی را به ویژه برای افراد مستعد بیماری های قلبی و عروقی، بالا می برد.

وی سردرد و سرگیجه در افراد گرمازده را نتیجه اختلال در عملکرد سیستم ایمنی بدن دانست و گفت: مصرف مایعات در افراد مختلف با توجه به شرایط جسمی و سبک زندگی و فعالیت های آنان متفاوت است لذا توصیه می شود افراد عادی و سالم روزانه هشت تا ۱۰ لیوان مایعات مصرف کنند، اما افراد ورزشکار و افراد شاغل در فضای گرم و باز که با تعریق زیاد مواجه هستند، باید بیشتر از سایر افراد مایعات مصرف کنند.

این متخصص تغذیه، با اشاره به محدودیت برخی از افراد در مصرف مایعات، خاطرنشان کرد: افرادی که مبتلا به بیماری های کلیوی و ورم بدن هستند نباید در مصرف آب افراط کنند و حتما مصرف مایعات آنان متناسب با توصیه پزشک باشد.

وی مصرف آب یخ را یک عادت اشتباه دانست که به افزایش عطش می انجامد و یادآور شد: مصرف آبی که بیش از حد سرد است، مشکلات گوارشی برای بدن ایجاد می کند. همچنین آب سرد به بدن شوک وارد می کند و بدن به دنبال کنترل دما اقدام به افزایش دما می کند و دمای بدن بالا می رود؛ در این حالت برای چند لحظه عطش رفع می شود، اما در درازمدت تشنگی بیش از حد ایجاد می کند.

مهدوی، با تاکید بر مصرف آب خنک و ولرم، عنوان کرد: مصرف آب برای جبران کم آبی بدن بهتر است، اما برخی از غذاها نیز می تواند مایعات بدن را تامین کند. مصرف سبزی جات که کالری بسیار پایینی دارند و غنی از ویتامین ها و آنتی اکسیدان ها هستند توصیه می شود، زیرا در داخل بافت سبزی جات محتوای زیادی آب وجود دارد که می تواند منجر به رفع تشنگی شود لذا مصرف سبزی جات خام و سالاد در فصل گرم توصیه می شود؛ همچنین آب سبزی جات همچون آب هویج و آب خیار و آب کرفس نیز به رفع کم آبی کمک می کند.

وی به اهمیت مصرف گوجه فرنگی و کاهو و سبزی خوردن همراه با غذا اشاره کرد و گفت: میوه ها هم می توانند نقش موثری در تامین آب بدن داشته باشند، اما میوه ها قند بالایی دارند و غنی از ویتامین ها هستند؛ البته خوردن میوه بهتر از آب میوه است، زیرا میوه به واسطه فیبر ارزش غذایی بالایی دارد.

این متخصص تغذیه، با تاکید بر لزوم مصرف آب میوه طبیعی، خاطرنشان کرد: آب میوه گزینه خوبی برای نوشیدن است، اما آب میوه کالری دارد و افراد دچار اضافه وزن و چاق باید تعادل در مصرف میوه و آب میوه را رعایت کنند؛ همچنین افراد مبتلا به دیابت زیاد آب میوه مصرف نکنند، زیرا میوه حاوی قند ساده است و در صورت مصرف آب میوه آن را با آب رقیق کنید تا میزان قند و کالری آن کاهش یابد.

مهدوی، با بیان اینکه مصرف لبنیات نیز در فصل گرم موثر است، تصریح کرد: مصرف شیر و ماست به رفع تشنگی کمک می کند؛ به ویژه شیر ولرم که علاوه بر برخورداری از کلسیم و پروتئین، آب بدن را تامین می کند.

وی با اشاره به نقش ماست در رفع عطش و تشنگی، اضافه کرد: ترکیب ماست و خیار و ماست و سبزی جات پخته شده علاوه بر افزایش ارزش غذایی ماست، موجب رفع تشنگی می شود، اما مصرف دوغ توصیه نمی شود، زیرا حاوی نمک است و حس تشنگی را بیشتر می کند.

این متخصص تغذیه، خواستار پرهیز از مصرف یکباره مایعات شد و گفت: مصرف مایعات را در طول روز پخش کنید و به یکباره حجم زیاد مایعات مصرف نکنید. همچنین همراه وعده های اصلی غذایی آب مصرف نکنید، زیرا این عادت بد غذایی موجب رقیق شدن اسید معده و سوء هاضمه می شود.

وی با بیان اینکه مصرف غذاهای شور و کنسروی نه تنها در هوای گرم بلکه در دیگر ایام سال نیز توصیه نمی شود، اظهار کرد: غذاهای فرآوری شده و کارخانه ای مانند سوسیس و کالباس و همبرگر علاوه بر ارزش غذایی پایین، حاوی سدیم و مواد نگهدارنده هستند لذا مصرف غذاهای سالم و گیاهی همچون حبوبات و نان و غلات و میوه ها و سبزی جات توصیه می شود.

مهدوی، یکی از شروط اصلی تغذیه سالم را نظم در خوردن وعده های اصلی دانست و بیان کرد: از مصرف وعده شام در دیروقت پرهیز کنید؛ البته به دلیل گرمای هوا و ویژگی های فصل تابستان شب ها دیرتر می خوابیم، اما وعده شام سر شب مصرف شود و در حد فاصل شام تا خواب شیر یا میوه و سبزی جات همچون هویج و خیار مصرف کنید، زیرا شام دیر وقت در گوارش اختلال ایجاد می کند و شانس چاقی را افزایش می دهد.

وی با بیان اینکه ورزش کردن در هوای گرم را به اول صبح یا پایان شب ببرید، خاطرنشان کرد: ورزش کردن روزانه را کنار نگذارید و در داخل منزل طناب بزنید و دراز و نشست کنید تا دچار اضافه وزن نشوید.

این متخصص تغذیه، بستنی را جزو فرآورده های صنعتی دانست که حاوی قند و کالری بالا و مواد نگهدارنده است و متذکر شد: مصرف بیش از حد بستنی برای کودکان توصیه نمی شود.

47231