به گزارش سیلاد، از عصر روز پنجشنبه ۱۸ دی ماه، دوباره اینترنت سراسری قطع شد. این در حالی است که پیش از این و در طول جنگ ۱۲ روزه هم بهدلایل امنیتی اینترنت قطع شده بود. با اینکه گفته میشود سهم اقتصاد دیجیتال از کل اقتصاد ایران بسیار ناچیز (کمتر از ۵ درصد) است اما قطعی اینترنت بی هزینه نیست و اقتصاد کشور به طور خاص از این موضوع زیان میکند. بخش بزرگی از کسب و کارهای موجود در فضای مجازی که با قطعی اینترنت دچار مشکل میشوند کسب و کارهای کوچک و خانگی هستند.
به طور کلی بنگاههای خرد و کوچک در بحرانهای مختلف و نابسامانیهای گوناگون بیش از بنگاههای متوسط و بزرگ آسیب میبینند. پرواضح است که دلیل این موضوع به توان کمتر این بنگاهها بر میگردد که در تلاطمهای مختلف به سرعت ممکن است آنها را دچار ورشکستگی کند.
احسان چیت ساز، معاون سیاستگذاری و برنامهریزی وزارت ارتباطات، درباره تبعات قطعی اینترنت گفت: بر اساس ارزیابی دوره جنگ تحمیلی ۱۲ روزه، تقریبا به ازای هر روز حدود ۵۰۰ میلیارد تومان زیان برای کسب و کارها اتفاق افتاده بود. در دوره جدید و اکنون ارزیابیها در حال انجام است تا متوجه شویم وضعیت کسب و کارها چگونه است؛ بنابراین هنوز گزارش جدیدی آماده نشده و به محض اینکه آماده شود اطلاع رسانی لازم انجام می شود.
چیت ساز گفت: وزارت ارتباطات متولی قطعی و وصل اینترنت نیست، بلکه این وزراتخانه متولی فراهم کردن زیرساخت ارتباطی است؛ بنابراین تصمیم گیری در این زمینه توسط نهادهای مسئول اتخاذ می شود. طبق ارزیابیهای انجام شده توسط این نهاد، کسب و کارهایی که با بلاکچین در ارتباطات هستند چالش دسترسی به اینترنت برایشان جدی تر بوده چراکه باید بلاکچین را بررسی و بر دارایی های خود و مردم نظارت داشته باشند.
اگر بنا بر این آمار باشد در طول ۱۰ روز اخیر بالغ بر ۵ هزار میلیارد تومان به کسب و کارهای اغلب کوچک و متوسط زیان رسیده است.
سهم فزاینده تجارت آنلاین
سهم تجارت آنلاین یا اینترنتی در سالهای گذشته در همه جای جهان رو به افزایش گذاشته است. اینترنت موجب شده تا فروش برخی کالاها و خدمات به شکل مستقیم و بدون نیاز به فروشگاههای بزرگ و تامین هزینههای اغلب سرسام آور، امکان ارتباط با مشتری و فروش کالاها و خدماتشان فراهم شده است. در ایران هم هر چند هنوز این بستر به اندازه کشورهای توسعه یافته رشد نکرده اما در هر حال نقش غیرقابل کتمانی پیدا کرده است.
پیش از این تجارت آنلاین به برآورد وضعیت تجارت آنلاین در ایران و کشورهای مختلف دست زد. جالب اینکه در سال ۹۶ تنها ۱.۳ درصد از تجارت کشور به صورت آنلاین انجام میشد اما این نرخ به سرعت افزایش یافته طوری که در ابتدای ۱۴۰۰ با سه برابر شدن سهم تجارت آنلاین به ۵ درصد رسید.
گفتنی است این نوع از تجارت در سطح جهانی بیش از ۲۰ درصد کل تجارت را در بر گرفته است. چین در میان کشورهای جهان بیشترین سهم از تجارت آنلاین را به دست آورده طوری که گفته میشود بیش از نیمی از تجارت پرجمعیتترین کشور جهان به صورت آنلاین انجام میشود.
محاسبهای بزرگتر از زیان قطعی اینترنت
هر چند معاون وزیر ارتباطات از زیان روزانه ۵۰۰ میلیارد تومانی کسب و کارها خبر داده اما تحلیلها و برآوردهای دیگری هم وجود دارند که تبعات اقتصادی به مراتب بزرگتری را برای قطعی اینترنت برآورد کردند. پیش از این نیز رسانههای دیگر از برآوردهای به مراتب بزرگتری خبر میدادند.
از جمله روزنامه آرمان ملی در مطلبی که در مهر ماه ۱۴۰۱ نوشت، توضیح داد:« معاونت پژوهشی سازمان امور مالیاتی ضریب نفوذ اینترنت را در ایران ۱۱۲ درصد و تعداد کاربران آن را ۹۴ میلیون نفر اعلام کرد. این معاونت همچنین افزود که بیش از یک میلیون صفحه فارسی از طریق اینستاگرام کسب درآمد حداقلی دارند. بررسی این گزارش حاکی از آن است که ارزش کل گردش مالی تجارت الکترونیکی در ایران در سال ۹۹ نزدیک به ۱۱۰۰ هزار میلیارد تومان بود. حال اگر این رقم را در ۳۶۵ روز سال تقسیم کنیم، نشان میدهد که قطعی اینترنت در ایران روزانه حدود سه هزار میلیارد تومان به کسبوکارهای ایران آسیب وارد میکند. البته اگر تورم سه سال اخیر را در این محاسبات بگنجانیم، طبیعتاً این رقم بیش از این هم میشود. اما برای رسمی ماندن گزارش فعلاً چارهای جز اتکا به این دادهها نیست. همچنین پادرو بازار سالانه اینستاگرام را ۴۰ هزار میلیارد تومان اعلام کرد. طبق این آمار فقط فروشگاههای اینستاگرامی روزانه حدود ۱۱۰ میلیارد تومان به تبع قطع اینترنت و فیلترینگ اینستاگرام زیان میدهند.»
اتاق بازرگانی هم در تحلیل دیگری، به برآورد زیان ناشی از قطع اینترنت پرداخت. بر اساس گزارش معاونت بررسیهای اقتصادی اتاق بازرگانی تهران، با توسعه یک کشور و ظهور یک اکوسیستم آنلاین بالغتر، تاثیرات قطع موقت اینترنت بیشتر میشود. تخمین زده میشود که برای یک کشور با اتصال بالا به اینترنت، تاثیر روزانه قطع موقت اینترنت و کلیه خدمات آن بهطور متوسط ۲۳.۶ میلیون دلار به ازای هر ۱۰ میلیون جمعیت باشد.
با سطوح پایینتر دسترسی به اینترنت، متوسط اثرات تولید ناخالص داخلی برآور شده به ترتیب به ۶.۶ میلیون دلار و ۰.۶ میلیون دلار به ازای هر ۱۰ میلیون جمعیت برای اقتصادهای با اتصال به اینترنت متوسط و پایین میرسد. از آنجایی که در دنیای امروزه اینترنت به طور گستردهتر و با شدت بیشتری در سراسر کشورها مورد استفاده قرار میگیرد، خدمات اینترنتی برای کسبوکارها و افراد حیاتی است.
۲۲۳۲۲۹
