امیرمسعود عابدین: ویدیوهای تازه منتشر شده برای نخستین بار تایید میکنند که اولین سری از جنگندههای J-۲۰ مجهز به دو موتور توربوفن WS-۱۵، خط تولید را پشت سر گذاشتهاند. گزارشها حاکی از آن است که نسخه تولید انبوه این جنگنده در تاریخ ۲۷ دسامبر نخستین پرواز خود را با موتورهای جدید انجام داده؛ پروازی که میتوان آن را یکی از مهمترین نقاط عطف در تاریخ برنامههای نظامی چین دانست.
WS-۱۵؛ موتوری همسطح غولهای غربی
موتور WS-۱۵ حالا در رده پیشرفتهترین پیشرانههای جنگندهها قرار میگیرد. نسبت رانش به وزن این موتور بهگونهای است که تنها میتوان آن را با موتور F۱۳۵، قلب تپنده جنگنده F-۳۵ آمریکا، مقایسه کرد. این برتری فنی به معنای عبور WS-۱۵ از موتور F۱۱۹ اف ۲۲ و حتی نسل جدید موتورهای روسی است
بهکارگیری WS-۱۵ تنها یک ارتقای عددی نیست، بلکه مجموعهای از مزایای عملیاتی را برای J-۲۰ به همراه دارد. این موتور عملکرد پروازی جنگنده را بهطور محسوسی بهبود داده و سرعت، شتاب و مانورپذیری آن را به سطحی بالاتر رسانده است. در کنار این موضوع، بهینهسازی مصرف سوخت، برد عملیاتی J-۲۰ را افزایش داده و نیاز کمتر به تعمیر و نگهداری، هزینههای عملیاتی ناوگان را کاهش میدهد. توان خروجی بالاتر نیز دست طراحان را برای استفاده از سامانههای پیشرفته راداری و جنگ الکترونیک بازتر کرده است.
از تقلید تا نوآوری مستقل
ادغام WS-۱۵ در خط تولید J-۲۰ نمادی از تحول عمیق صنعت موتورهای هوایی چین است. تنها دو دهه پیش، این صنعت حتی در رسیدن به سطح موتورهای دوران جنگ سرد آمریکا و شوروی با مشکل مواجه بود. اما امروز، چین نه تنها این فاصله را جبران کرده، بلکه خود را در کنار ایالات متحده در جمع معدود کشورهایی قرار داده که توان توسعه و تولید موتورهای نسل پنجم را دارند.
آبراهام آبرامز، کارشناس برنامه J-۲۰، نسبت رانش به وزن WS-۱۵ را حدود ۱۰ به ۱ یا حتی ۱۱ به ۱ برآورد میکند. به گفته او، استفاده از پرههای توربین تککریستالی پیشرفته با وجود دشواری بالای تولید انبوه، عمر موتور را تقریبا دو برابر کرده و نیاز به تعمیرات را به شکل چشمگیری کاهش داده است.
نوسازی همزمان جنگنده نسل پنجم
ورود WS-۱۵ به تولید انبوه، همزمان با یک بازنگری گسترده در خود J-۲۰ انجام شده است. این نوسازی شامل بکارگیری موشکهای جدید، ارتقای سامانههای اویونیک و اصلاح طراحی بدنه برای کاهش بیشتر سطح مقطع راداری میشود. نتیجه، جنگندهای است که نهتنها قدرتمندتر، بلکه پنهانکارتر و هوشمندتر از قبل است.
موفقیت در تولید انبوه WS-۱۵ تنها به J-۲۰ محدود نخواهد ماند. با رفع چالشهای مرتبط با تولید آلیاژهای پیشرفته، انتظار میرود این موتور و نسخههای تکاملیافته آن برای دههها در خط تولید باقی بمانند. گمانهزنیها حاکی از آن است که WS-۱۵ میتواند در آینده برای ارتقای جنگندههای نسل چهارم پیشرفته چین مانند J-۱۶ و نسخه ناونشین J-۱۵B به کار گرفته شود. حتی صحبتهایی از استفاده از نسخههای پیشرفتهتر آن در جنگندههای نسل ششم چین در اوایل دهه ۲۰۳۰ به میان آمده است.
منبع: militarywatchmagazine
۲۲۷۳۲۲
