از طرف دادگاه، حداقل پیش قسط اعسار برای پرداخت سفته چقدر است؟
مبلغ پیش پرداخت اعسار از جمله موضوعاتی است که در رسیدگیهای حقوقی، مخصوصاً زمانی که فرد به دلیل ناتوانی مالی قادر به پرداخت یکجای بدهی خود نیست، اهمیت ویژهای پیدا میکند. در چنین شرایطی، دادگاه برای حفظ حقوق طلبکار و در عین حال رعایت وضعیت بدهکار، اقساطی را تعیین میکند که پیشقسط آن نقش تعیینکنندهای دارد. اما پرسش مهم این است که حداقل این پیشقسط چه میزان است و چگونه محاسبه میشود؟
قانون در این زمینه چارچوب مشخصی ارائه داده و قاضی با توجه به وضعیت مالی بدهکار، نوع بدهی و مستندات موجود، تصمیمگیری میکند. به همین دلیل آگاهی از قوانین مرتبط و همچنین مفاهیمی چون حداقل پیش قسط اعسار سفته برای هر کسی که درگیر چنین پروندههایی است، اهمیت دارد.
از آنجا که روندهای حقوقی گاهی پیچیده و همراه با اصطلاحات تخصصی هستند، دریافت مشورت و راهنمایی از یک مشاور حقوقی میتواند مسیر را برای اشخاص سادهتر کند.
منظور از اعسار از پرداخت محکوم به چیست؟
اعسار از پرداخت محکومبه به حالتی گفته میشود که فردی با صدور حکم دادگاه، ملزم به پرداخت مبلغی مشخص (مانند بدهی ناشی از چک یا سفته) شود؛ اما توانایی مالی لازم برای پرداخت یکجای آن را نداشته باشد. در چنین شرایطی، شخص میتواند با ارائه دادخواست اعسار، از دادگاه تقاضا کند که مبلغ محکومبه به صورت قسطبندی پرداخت گردد.
قانونگذار، اعسار را بهعنوان یک ابزار حمایتی برای بدهکار پیشبینی کرده تا از یک سو حقوق طلبکار محفوظ بماند و از سوی دیگر، فرد بدهکار دچار عسر و حرج نشود. برای اثبات اعسار، ارائه مستندات مالی، گردش حسابهای بانکی یا شهادت شهود الزامی است.
پس از بررسی مدارک، دادگاه میزان حداقل پیشقسط اعسار و تعداد اقساط آتی را مشخص میکند. نکته مهم آن است که زمان و نحوه طرح دعوا یا حتی موضوعاتی مانند زمان مطالبه وجه سفته میتواند در تصمیم نهایی دادگاه و تعیین شرایط پرداخت مؤثر باشد.
چه کسانی مشمول ادعای اعسار میشوند؟
ادعای اعسار زمانی مطرح میشود که فرد توانایی مالی برای پرداخت تمام بدهی یا محکومبه را به صورت یکجا نداشته باشد. به طور کلی، اشخاصی میتوانند مشمول این ادعا شوند که:
- هیچگونه دارایی قابلتوجه یا اموال نقدشونده برای پرداخت بدهی در اختیار نداشته باشند.
- درآمد ماهانه آنها تنها کفاف هزینههای ضروری زندگی را بدهد و پرداخت کل مبلغ بدهی منجر به عسر و حرج گردد.
- مستندات مالی یا شهادت شهود مبنی بر عدم توانایی در پرداخت فوری را به دادگاه ارائه دهند.
دادگاه پس از بررسی این شرایط، در صورت پذیرش ادعای اعسار، حکم به تقسیط مبلغ محکومبه صادر میکند و بر اساس آن حداقل پیشقسط اعسار سفته یا سایر اسناد مالی را تعیین خواهد کرد.
از آنجا که ارائه ادعای اعسار نیازمند تنظیم صحیح دادخواست، گردآوری مدارک و دفاع حقوقی در جلسه دادگاه است، بهرهگیری از یک مشاوره حقوقی تلفنی میتواند نقش تعیینکنندهای در موفقیت پرونده داشته باشد. عدم آگاهی از جزئیات قانونی ممکن است باعث رد شدن درخواست یا تعیین پیشقسط سنگین شود. در حالی که یک فرد با تجربه میتواند بهترین مسیر را برای اثبات شرایط اعسار پیشنهاد دهد.
منظور از پیشقسط اعسار چیست؟
زمانی که دادگاه درخواست اعسار فرد را بررسی و تقسیط بدهی را میپذیرد، معمولاً بخشی از مبلغ بدهی باید بهعنوان پیشقسط اعسار پرداخت شود. پیشقسط در واقع اولین پرداختی است که فرد بدهکار پس از صدور حکم تقسیط، مکلف به پرداخت آن خواهد بود.
تعیین میزان این مبلغ وابسته به شرایط مالی فرد، نوع بدهی (مانند سفته، چک یا سایر اسناد تجاری) و نظر قاضی دادگاه است. قانون عدد مشخصی را برای حداقل پیشقسط اعسار تعیین نکرده و میزان آن بر اساس اوضاع و احوال پرونده و توانایی مالی بدهکار مشخص میشود.
پیشقسط اعسار بهنوعی نشاندهنده حسن نیت فرد در پرداخت بدهی است و دادگاه با دریافت آن، پرداخت باقیمانده مبلغ را در اقساط ماهانه یا دورهای مقرر ساماندهی میکند. به همین دلیل، عدم پرداخت پیشقسط میتواند منجر به بیاعتبار شدن حکم تقسیط و ادامه روند اجرای حکم به صورت کامل گردد.
اعسار از پرداخت وجه سفته
وقتی فردی بهدلیل ناتوانی مالی قادر به پرداخت مبلغ درجشده در سفته نباشد و دارایی کافی برای تسویه یکجای بدهی نداشته باشد، میتواند از دادگاه تقاضای اعسار از پرداخت وجه سفته کند. در این حالت، دادگاه پس از بررسی مدارک و اوضاع مالی فرد، ممکن است حکم به تقسیط بدهی دهد.
در چنین شرایطی، بدهکار موظف است مبلغی را تحت عنوان حداقل پیشقسط اعسار سفته پرداخت کند و سپس باقیمانده وجه سفته به صورت اقساط در سررسیدهای مشخص پرداخت خواهد شد. نکته مهم این است که مبلغ پیش پرداخت اعسار یا تعداد اقساط، مطابق توانایی مالی بدهکار و با نظر قاضی تعیین میشود، نه براساس یک عدد ثابت در قانون.
از سوی دیگر، باید توجه داشت که دارنده سفته این حق را دارد که، اقدام به مطالبه وجه سفته در مهلت مقرر کند و درخواست وصول آن را از طریق دادگاه یا اجرای ثبت پیگیری نماید. بنابراین اعسار تنها بهعنوان یک راهکار حمایتی برای بدهکار در نظر گرفته میشود و مانع از حقوق قانونی طلبکار نخواهد شد.
حداقل میزان پیشقسط اعسار که باید پرداخت شود چقدر است؟
قانون بهطور مشخص عدد ثابتی برای حداقل پیشقسط اعسار تعیین نکرده است. میزان آن به توان مالی بدهکار و تشخیص دادگاه بستگی دارد. قاضی با بررسی مدارکی مثل فیش حقوقی، صورتحساب بانکی، استشهادیه محلی و گزارش تحقیقات، وضعیت مالی فرد را ارزیابی میکند.
بهطور معمول، دادگاهها برای رعایت حقوق طلبکار و بدهکار، مبلغی را بهعنوان مبلغ پیش پرداخت اعسار تعیین میکنند که نه آنقدر سنگین باشد که پرداخت آن غیرممکن شود. بنابراین ممکن است در یک پرونده، پیشقسط معادل یک یا دو قسط عادی تعیین شود و در پروندهای دیگر بیشتر یا کمتر باشد.
در خصوص حداقل پیشقسط اعسار سفته نیز همین قاعده اعمال میشود و هیچ فرمول یکسانی وجود ندارد. نتیجه این است که هر پرونده براساس شرایط مالی و مستندات فرد بدهکار بررسی میشود و قاضی تصمیم نهایی را میگیرد.
اگر پیشقسط اعسار و اقساط، به موقع پرداخت نشوند، چه مجازاتی در پی خواهد داشت؟
پرداخت حداقل پیشقسط اعسار و اقساط تعیینشده توسط دادگاه، تعهدی قانونی است. اگر بدهکار در موعد مقرر اقدام به واریز مبلغ پیشپرداخت یا اقساط نکند، بلافاصله حکم اعسار از حالت اجرا خارج میشود. در این شرایط، طلبکار میتواند مجدداً اجرای حکم اصلی را مطالبه کند و حتی درخواست توقیف اموال یا بازداشت بدهکار را از دادگاه بخواهد.
به بیان دیگر، عدم پرداخت بهموقع مبلغ پیش پرداخت اعسار یا قسطها، همانند خلف وعده در اجرای حکم محسوب میشود. نهتنها حمایت قانونی اعسار از بین میرود، بلکه بدهکار در معرض اعمال ضمانتهای سختگیرانهتری مانند بازداشت یا مسدود شدن حساب بانکی قرار خواهد گرفت.
از سوی دیگر، در صورتی که فرد در طول دوره اقساط دچار تغییر واقعی در وضعیت مالی شود (مثلاً بیکار شود یا بیماری جدی پیدا کند)، میتواند با ارائه مدارک معتبر، درخواست بازنگری در شرایط تقسیط را به دادگاه ارائه کند. اما تا پیش از صدور رأی جدید، موظف به پرداخت اقساط قبلی است.
در چنین مسائل پیچیدهای، دریافت راهنمایی از یک متخصص میتواند مسیر شما را هموار کند. پلتفرم کارمنتو این امکان را فراهم کرده که در کمتر از یک دقیقه، از هر کجای ایران با مشاوران خبره بهصورت آنلاین تلفنی ارتباط بگیرید و پاسخ دقیق و فوری دریافت کنید. این خدمات بهصورت شبانهروزی در دسترس است و با حفظ محرمانگی اطلاعات، آرامش بیشتری در پیگیری امور حقوقی برایتان ایجاد میکند.
در این پلتفرم با وجود بیش از 350 مشاور خبره در حوزههای مختلف، امکان دریافت مشاوره فوری و تخصصی برای کاربران فراهم شده است و تماسها از طریق بستر voip در کمتر از یک دقیقه برقرار میشود. بهرهگیری از فناوریهای روز دنیا، کارمنتو را به یکی از کاملترین راهکارها برای دسترسی به پشتیبانی حقوقی و تخصصی در هر نقطه از ایران تبدیل کرده است.
سخن پایانی
آنچه مشخص است، اعسار و تعیین حداقل پیشقسط اعسار یا حداقل پیشقسط اعسار سفته موضوعی ساده و یکدست نیست. هر پرونده بر اساس شرایط مالی بدهکار، نوع تعهد و مدارک ارائهشده بررسی میشود و همین امر باعث تفاوت در آرای دادگاهها میگردد. با این حال، اصل ماجرا روشن است: دادگاه با در نظر گرفتن توان مالی فرد، مبلغی به عنوان مبلغ پیشپرداخت اعسار مشخص میکند و ادامه بدهی نیز بهصورت اقساط قابلپرداخت خواهد بود.
نادیده گرفتن این مقررات یا بیتوجهی به موعد پرداخت اقساط، میتواند تبعاتی چون بازداشت یا توقیف اموال را به دنبال داشته باشد. ازاینرو، مشورت با یک مشاور حقوقی آنلاین که پاسخ فوری و در لحظه دریافت شود، میتواند نقش تعیینکنندهای در جلوگیری از اشتباهات پرهزینه داشته باشد.
