رسول سلیمی: اگرچه سفر رئیس جمهور روسیه به کره شمالی که یک ماه قبل انجام شد اما هنوز در کانون بحث تحلیلگران غربی قرار دارد. روسیه توانسته توان نظامی کره شمالی را در جنگ علیه اوکراین در اختیار گیرد و اروپایی ها را بیش از هر زمانی نگران کند. خبرگزاری اسپوتنیک در توصیف موفقیت های پوتین در این سفر به نقل از کارشناسان نوشته بود که سفر پوتین به کرهشمالی احتمالا راه را برای دوکشور برای تعمیق همکاری نظامی فراتر از معاملات تسلیحاتی و در عین حال تقویت همبستگی آنها علیه ایالات متحده هموار خواهد کرد. این کارشناسان صحبت های پوتین در سفر سال گذشته میلادی را زیر نظر گرفته بودند که گفته بود «ما پیشرفت چشمگیری در ایجاد روابط بین دو کشور داشتیم. امروز یک سند اساسی جدید که اساس روابط بلندمدت بین مسکو و پیونگیانگ را تشکیل خواهد داد، تهیه شده است.»
در این سفر ولادیمیر پوتین و کیم جونگ اون توافقنامه جامعی بین روسیه و کره شمالی امضا کردند در حالی که کیم جونگ اون این توافق را «صلحآمیز و دفاعی» توصیف کرد و پوتین نیز به نوبه خود گفته بود که مفاد آن شامل تعهد کمک متقابل در صورت تجاوز به هر یک از طرفهای امضاکننده پیمان است. علاوه بر این، کیم جونگ اون در نشستی با رئیس جمهوری روسیه از «حمایت بیقید و شرط» از «همه سیاستهای روسیه» از جمله «حمایت کامل و اتحاد قاطع» از جنگ پوتین با اوکراین سخن گفت.
خروج از انزوا هدف مشترک دو کشور
ناظران سیاسی معتقدند سفر پوتین به کره شمالی به طور قابل توجهی روابط چندین ساله بین روسیه و کره شمالی را تغییر داده، به ویژه که هر دو کشور با انزوای بین المللی روبرو هستند. خبرگزاری دولتی کره شمالی، مشارکت بین دو کشور را به عنوان نیروی محرکهای برای ایجاد یک «جهان چند قطبی جدید» توصیف و اعلام کرد که سفر پوتین، شکست ناپذیری و تداوم دوستی و اتحاد این دو کشور را برجسته میکند و روسیه نیز از بهبود روابط خود با کره شمالی برای به چالش کشیدن واشنگتن استفاده کرده است. در مقابل، کره شمالی که به شدت تحت تحریم است، حمایت سیاسی و همچنین وعده کمک اقتصادی و تجارت از مسکو را به دست آورده است.
ائتلاف نگران کننده برای غرب
اما یکی از پیامدهای این سفر نگرانی غرب از ائتلاف روسیه و کره شمالی بود. خبرگزاری فرانسه در این باره نوشت: «ائتلاف مسکو و پیونگ یانگ از زمان تاسیس کره شمالی بعد از جنگ جهانی دوم، ایجاد شد. این روابط بعد از حمله دو سال قبل روسیه به اوکراین تقویت شد.» از سوی دیگر کشورهای غربی برنامه گسترده ای برای تحریم روسیه و انزوای پوتین اجرا کردند.
این نکته برجسته است که کره شمالی در کنار چند کشور محدود از جمله بلاروس و سوریه و کوبا تنها کشورهای جهان هستند که از حمله نظامی روسیه به اوکراین حمایت می کنند و آن را نه یک جنگ یا تجاوز نظامی بلکه به مانند مسکو، آن را “عملیات نظامی ویژه روسیه” توصیف می کنند. در همین حال وزارت دفاع امریکا تایید کرد که روسیه از موشک های دریافتی از کره شمالی برای حمله علیه اوکراین استفاده کرده است. امریکا و کره جنوبی می گویند روسیه در برابر دریافت موشک از کره شمالی، در زمینه برنامه های ماهواره ای و ارسال کمک برای مقابله با کمبود غذا جواب می دهد.
اهمیت سفر پوتین به کره شمالی
ناظران سیاسی معتقدند سفر پوتین به کره شمالی با دو هدف مهم پیگیری شد. یک، این سفر نمادی از این واقعیت بود که جامعه بین المللی و به ویژه سیاست ایالات متحده برای منزوی کردن و تحریم رژیم های رقیب به چالش کشیده و به چالش کشیده خواهد شد. دوم، کره شمالی یک معاهده دفاعی متقابل با روسیه دارد و هرگونه اقدام نظامی علیه آن دیگر یک انتخاب نیست و پای روسیه را نیز به درگیری غرب با کره شمالی خواهد کشاند. مشکل اساسی در اینجا آن است که سیاست غرب برای منزوی کردن و تحریم هر رقیب، چنان عمل کرده که تعداد رقبا افزایش یافته است. رقبای غرب در واقع آنقدر زیاد هستند که اکنون در تلاش برای ایجاد یک فضای جایگزین برای خود هستند. به نظر می رسد پوتین و کیم جونگ اون، اکنون وارد بخش جدی تری از روابط خود شده اند و توافقنامه حمایت دفاعی متقابل برای تقسیم سلاح و سایر حمایت های نظامی “در صورت هر گونه تجاوز” مهمترین محور همکاری دو کشور را تشکیل داده است.
در همین حال گزارش هایی منتشر شده که کره شمالی ممکن است نیروهای خود را برای حمایت از روسیه در عملیات اوکراین اعزام کند. گزارش ها حاکی از آن است که واحدهای مهندسی کره شمالی به سرزمین های مورد مناقشه فرستاده خواهند شد. البته این نیروها ممکن است برای اهداف اساسی بازسازی مورد استفاده قرار گیرند و در عین حال می توانند برای نصب سلاح های جدید میدان جنگ کره شمالی که نیاز به آموزش طولانی کاربران روسی دارد، مورد استفاده قرار گیرند.
تحلیلگران می گویند نزدیک شدن روسیه به کره شمالی، بخش دیگری از فشار پوتین به غرب بود تا نشان دهد روسیه در واقع توسط دیگر قدرت های اقتدارگرا که اهداف مشابه دارند، حمایت می شود. این بدان معنی است که هر گونه تلاش ائتلاف به رهبری ایالات متحده برای منزوی کردن پوتین و شکست او در اوکراین بسیار پیچیده تر شده است. پوتین روشن کرده است که قصد دارد برخی از استان های اوکراین را حفظ کند و متحدان او نیز از این موضع حمایت می کنند.
ناظران سیاسی معتقدند مشارکت کره شمالی از روسیه در جنگ اوکراین به طور علنی خطرات تنش در اروپا را افزایش می دهد زیرا لیبرال دموکراسی های اقیانوس آرام منافع خود را به طور مستقیم تحت تاثیر جنگ در اوکراین قرار می دهند و سفر پوتین به غربی ها یادآوری می کند که ایالات متحده و متحدان آن همزمان با سه قدرت هسته ای در اقیانوس آرام روبرو هستند. چین، روسیه و کره شمالی. این یعنی هر لحظه امکان شعله ور شدن جنگ هسته ای وجود دارد.
311213